Slim in de Stad-prijs 2016

Vlaams minister van Stedenbeleid Liesbeth Homans reikte op 13 februari 2017 de tweede Slim in de Stad-prijs uit. Ze bekroonde de steden Roeselare, Antwerpen en Kortrijk als winnaars.

Roeselare, Kortrijk en Antwerpen winnaars Slim in de Stad-prijs 2016

Kortrijk – Slim parkeren van A tot Z

Concept:  (THEMA: MOBILITEIT - SLIM PARKEERBELEID)

Stad Kortrijk en Parko (het autonoom gemeentebedrijf van de stad) investeren de komende jaren sterk in de uitrol van verschillende ‘slimme’ oplossingen voor fiets- en auto-parkeren. Dat past in hun visie van een ruimtelijke, kwalitatieve en autoluwe leefomgeving.

Het concept:

  • facilititeert een bovengronds veilig fiets-parkeeraanbod;
  • garandeert de bereikbaarheid van de binnenstad met het ondergrondse auto-parkeeraanbod;
  • biedt een bovengronds smart parkeeraanbod aan;
  • ondersteunt het volledige fiets- en auto-parkeeraanbod met een mobiele website.

Daar om investeren Kortrijk en Parko in:

  • de bouw van fietsparkings met telsystemen;
  • de bouw van offstreet parkings die volledig cash- en ticketloos werken en waar je parkeerplaatsen online kan reserveren;
  • de website die ze koppelen aan een slim parkeergeleidingssysteem. Dat systeem wijst offstreetplaatsen aan of vrije shop & go plaatsen on street om te parkeren. Het geeft eveneens tariefwijzigingen en gewijzigde openingsuren weer;
  • de uitbouw van een doelgroepenbeleid via sensor-parkeren. Dat zet bijvoorbeeld de juiste auto op de juiste plaats, enz..

Roeselare – Bouwen aan een slimme energieregio van morgen

Concept:  (THEMA: DUURZAME ENERGIE – SMART GRID)

Roeselare zet in op een 'Slimme energiestad'. De stad ontwikkelt een energiesystemenmodel dat de maximale integratie van hernieuwbare energiebronnen toelaat en tegelijk aandacht schenkt aan betaalbaar energiegebruik. Het stadsbestuur mikt op technologische oplossingen (warmtepompen, warmtenetwerk, micro-WKK, laadinfrastructuur, elektrische mobiliteit, opslag, hernieuwbare energieproductie, rationeel energiegebruik, enz.) die duurzame wijken, duurzame bedrijventerreinen en overheidsgebouwen vorm kunnen geven (bijv. stadsgebouwen als energiehub binnen een wijk). Die aanpak is schaalbaar en beter te integreren in de stadsregio. Met de ‘smart grid’-systemen voor monitoring en controle kunnen de afzonderlijke energieclusters onderling communiceren en energie uitwisselen met elkaar. De stad kiest bij de uitrol van het plan bewust niet voor een zuivere top-down benadering, maar tast de mogelijkheden af van innoverende samenwerkingsvormen zoals publiek-private samenwerking (PPS), coöperaties, public-collective partnerships (ppp), p2p-netwerken, co-creatie en gebiedsgerichte werking.

Antwerpen – Blockchain: Overheid in of aan de ketting?

Concept:  (THEMA: ALGEMENE DIENSTVERLENING – UNIEKE PERSOONSGEGEVENS)

De stad Antwerpen zet de komende jaren in op ‘blockchain’. Het stadsbestuur wil de omgangsvisie voor die nieuwe technologie actief vormgeven. Het uitgangspunt is de aanname dat elke ouder zijn pasgeboren kind registreert in de (persoonsgebonden) blockchain. Elke stap dat het kind vervolgens in zijn levensloop zet, houdt de stad bij op een onuitwisbare, onweerlegbare en raadpleegbare log. De stad zet in op de opbouw van interne expertise en samenwerking om haar visie praktisch vorm te geven. De meerwaarde voor de burger ligt in een proactieve en automatische dienstverlening (mobiliteit, gezondheid, onderwijs ed.). De controle en verificatie van de persoonlijke gegevens is niet langer de centrale invalshoek voor de stad. Nu al lopen experimenten met ‘local’, het blockchainplatform van Antwerpen. Een voorbeeld daarvan is A-labs (bedrijfseenheid Ondernemen en Stadsmarketing).

Overige kandidaten

VGC – Naar 1 pas voor Brussel

Concept:  (THEMA: VRIJE TIJD – DATA-INTEGRATIE)

Het Nederlandstalig vrijetijdsaanbod in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest beschikt momenteel over twee passen: ‘Paspartoe’ en de ‘lenerspas’ van de Nederlandstalige Brusselse bibliotheken. Het concept brengt de twee passen samen in één kaart. Met de gecombineerde vrijetijdspas kunnen de gebruikers punten sparen, voordelen krijgen en beroep doen op de dienstverlening van de openbare bibliotheek. De pas brengt het vrijetijdsgebruik omvattend in beeld, waardoor het mogelijk wordt om het vrijetijdsaanbod beter af te stemmen op de interesses van de gebruiker of om extra voordelen te bieden. Op langere termijn opent het concept de weg voor de integratie van nog andere diensten en toepassingen van de Vlaamse Gemeenschapscommissie op de pas.

Oostende – SEPPE en TOBI

Concept:  (THEMA: ALGEMENE DIENSTVERLENING – ORGANISATIE-VERANDERING)

Oostende zet in op slimme medewerkers met een klantgerichte, innovatieve, efficiënte en effectieve houding. Het concept werkt met twee alterego’s om te evolueren naar een slimme ‘digital-driven’, innovatieve en kwalitatieve organisatie. SEPPE staat voor Snel, Efficiënt, Productief, Professioneel en doet dingen op een Eenvoudige manier. TOBI is Traag, Onprofessioneel, Bang voor vernieuwing en Inefficiënt. Het concept biedt een oplossing voor medewerkers die worstelen met de grote veranderingen van het interne digitaliseringsprogramma. Waar we verandering en vernieuwing vaak top-down sturen, geeft dit concept de kans aan een onderstroom in de organisatie die volop de kaart van vernieuwing en innovatie wil trekken en collega’s begeestert. Via trial - en soms ook error - bouwt ‘SEPPE en TOBI’ het vertrouwen op van de medewerkers en het management. Zo ondersteunt het de verdere groei van de organisatie. Oostende spreekt de bestaande competenties volop aan en ontwikkelt die verder met het ‘peer-to-peer’-netwerk. De stad neemt het concept prominent op in de ontwikkeling van het nieuwe intranet. Ze doen dat met SharePoint. DO² (het Open Dataplatform van de stad dat in 2015 in de prijzen viel bij de e-govawards) ontstond uit de schoot van het SEPPE-netwerk.

Sint-Niklaas – Naar een geïntegreerde dienstverlening voor ondernemers

Concept:   (THEMA: ONDERNEMEN – DIGITALE DIENSTVERLENING)

Sint-Niklaas zet in op de uitbouw van een efficiënte en klantvriendelijke dienstverlening. De stad maakt maximaal gebruik van digitale informatiesystemen. Ondernemers vormen een specifieke doelgroep. Het concept bestaat uit een digitaal ondernemersplatform. De portaalsite en het e-loket bevorderen de informatie-uitwisseling tussen stad & ondernemer, ondernemer & stad en ondernemers onderling. Het e-loket betekent het startpunt voor de geautomatiseerde afhandelingsstroom. Via de website en apps kan de ondernemer aanvragen doorgeven. Het sms-kanaal houdt de ondernemer op de hoogte zijn van de status van zijn aanvraag en van ander nieuws. Essentieel is het opzetten van een bedrijvendatabank. Dat is een lokale authentieke bron waarin de stad alle contactgegevens en andere centrale informatie zal opslaan.

Aalst - OD2

Concept:  (THEMA: ALGEMENE DIENSTVERLENING - OPEN DATA)

Het (OD)²-platform (Platform voor Optimale Dienstverlening in het Openbaar Domein) zet een open informatie- en communicatieplatform op. De stad Aalst integreert alle terreinobjecten in het openbaar domein (straatbomen, fietspaden, straatmeubilair, …) én haar werking rond deze objecten (meldingen, suggesties, (groen)beheer, planning, analyses, …) in dat platform. De databank combineert kwalitatieve gegevens en ontsluit die gegevens. Het (OD)²-platform werkt met open data, maar de openheid stopt niet bij de data zelf. Interacties met andere systemen en programma’s moeten mogelijk blijven.

Hasselt - Slimme stad voor iedereen

Concept:   (THEMA: STEDENBOUW - STADSVERNIEUWING / DESIGN FOR ALL-APP)

Hasselt wil de eerste echte Universal Design-stad in Vlaanderen worden, een stad die ‘slim’ én voor iedereen toegankelijk is. Universal Design (UD), ook Design for All (DfA) genoemd, is een benadering bij het ontwerpen van omgevingen, producten en diensten. Het ondersteunt de acties, de beleving en ervaringen van zoveel mogelijk gebruikers op een positieve en elegante manier. Hasselt stelt een geïntegreerde benadering op vier inclusiedomeinen voorop:

  • de gebouwde omgeving en publieke ruimten;
  • transportmiddelen en gerelateerde infrastructuur;
  • informatie en communicatie (inclusief ICT);
  • publieke dienstverlening en faciliteiten.

De “Goed van Hasselt”-applicatie is een prototype van de manier waarop de stad deze evolutie wil doorvoeren. Het is een meldingsapplicatie die mensen connecteert, informeert en inspireert vanuit een positieve UD-visie. Gebruikers kunnen de stad rechtstreeks informeren over wat ze goed vinden en wat nog beter kan. De stad maakt alle info publiek met een overzichtskaart.

Mechelen - Veilig nachtleven: goed geweten!

Concept:  (THEMA: VEILIGHEID - UITGAAN / PARTICIPATIE - DATAGEBRUIK)

De stad Mechelen zet in op een veilig uitgaansleven. Het concept zoekt naar de meest wenselijke technologieën - gedragen door de jongeren zelf - om de werkelijke oorzaken en omstandigheden van het onveiligheidsgevoel in kaart te brengen en op te lossen. Mechelen combineert sensoren met sociale netwerken. De jongeren bepalen mee hoe de stad data moet capteren en analyseren (citizen science). Het concept moet resulteren in nieuwe technologische toepassingen die verder gaan dan het controleren via beveiligingscamera’s of toegangsregistratie.  

Gent - Participatieplatform

Concept:  (THEMA: ALGEMENE DIENSTVERLENING /PARTICIPATIE - TOEGANKELIJKHEID)

Het Participatieplatform, ‘ookmijn.stad.gent’, voor de Gentenaar vormt een perfecte mengvorm van een wijkgerichte en stadsbrede benadering. Het combineert een future proof ICT-instrument met het‘echte’leven, in de buurten en wijken van de stad. De stad wil zo voor de volledige stadsorganisatie professionele en gebruiksvriendelijke bouwstenen creëren om Gentenaars, ondernemingen en verenigingen te laten participeren. Momenteel lopen de verschillende participatieprocessen vaak naast elkaar (on- en offline). Dat leidt tot een groot efficiëntieverlies door dubbelwerk en soms geringe recuperatie van de doorgegeven signalen van Gentenaars. De basis van het participatieplatform is een open source technologie. Gentenaren kunnen via hun ‘Mijn Gentprofiel’ inloggen op elke site van het platform. Het platform kan alle toekomstige participatieve websites herbergen. Gebruikers kunnen ook overkoepelende statistieken van het gebruik van het platform verzamelen en delen.

Leuven - Slimme stad, leefbare stad

Concept:  (THEMA: LEEFMILIEU - OPEN DATA)

De stad Leuven zet in op het fijnmaziger meten van factoren die de leefbaarheid in de stad beïnvloeden (zoals luchtkwaliteit, geluidsoverlast, verkeersdrukte, …). Goedkope, multi-sensor modules over de stad brengen de gewenste factoren in detail in kaart. De stad kan haar beleidsplannen daaraan aanpassen en ze verbeteren. Een centraal opslagsysteem verbindt die meetpunten, Het houdt al die geanonimiseerde data bij en stelt die als “open data” ter beschikking van iedereen. De stad wil ook inzetten op meer breedbandige toegang tot internet en data diensten. Om deze ambitie kracht bij te zetten riep Leuven MindGate in het leven, een samenwerkingsverband tussen de spelers in het Leuvense ecosysteem. Ze starten een proeftuinproject op in de Vaartkom om de omvattende visie over basisinfrastructuur op lange termijn te kunnen realiseren. Het idee is om de Vaartkom uit te rusten met de nieuwste connectiviteitstechnologie - de snelste van Vlaanderen - en een aantal meetpunten te installeren. De creatieve bedrijven ter plaatse kunnen daarmee aan de slag voor het bouwen van applicaties en experimenten.

Genk - Burencontact

Concept:  (THEMA: ALGEMENE DIENSTVERLENING / PARTICIPATIE - BUURTWERKING)

Genk wil de burencontacten op grote schaal visualiseren door video-, foto-, audio- en tekstmateriaal te verzamelen in de Waterscheiwijk. Dat vormt de voedingsbodem voor de offline pilootinstallatie, die met onderliggende technologielagen voorbijgangers prikkelt om mee te gaan in en te experimenteren met het verhaal. Om te kunnen uitbreiden naar andere buurten koppelt Genk dat aan een online beleving, namelijk een website/applicatie die het toelaat om gebruikers (bewoners) toe te voegen en content te beheren. Het concept ambieert het positieve interculturele imago van de stad te versterken. Inwoners kunnen de buurten beter leren kennen, zoals buurten zichzelf en organisaties de buurtnetwerken kunnen ontdekken.