Open data voor lokale besturen

  • 3 februari 2021

Het Smart Flanders-programma stelde in 2018 het Open Data Charter voor. Dit charter bevat 20 ambitieuze principes om het (her)gebruik van open data in een lokaal bestuur aan te moedigen. De besturen van de 13 centrumsteden, die deel uitmaken van het Smart Flanders-programma, keurden dit allemaal goed. De centrumsteden passen dit zo goed mogelijk toe. Ook de Vlaamse overheid schaart zich achter dit charter door het zelf ook goed te keuren en toe te passen. De goedkeuring vanuit de Vlaamse overheid is een eerste stap om het (her)gebruik van open data in heel Vlaanderen te verbeteren. Momenteel is het Open Data Charter en het gebruik van open data voornamelijk gekend onder de centrumsteden. Het is de ambitie van minister Somers om dit door te trekken naar de andere lokale besturen in Vlaanderen. Om zo een steentje bij te dragen tot een slimme Vlaamse regio.

Om hier werk van te maken, gaf minister Somers een projectsubsidie aan imec vzw om de verwezenlijkingen rond open data uit het eerste Smart Flanders-programma (2017-2019) verder uit de dragen in Vlaanderen. Hieronder vallen het Open Data Charter, maar ook de bestekbepalingen die de principes van het charter vertalen naar de praktijk. Bij dit laatste element horen ook de clausules die lokale besturen kunnen opnemen in hun bestekken om open data te vrijwaren. De verwezenlijkingen uit het eerste Smart Flanders-programma zijn flexibel. Elke versie kan aangepast worden met nieuwe ervaringen of wijzigingen in regelgeving. Er zijn voldoende redenen om een update te maken van de verwezenlijkingen. Toch beperkt deze update zich niet tot een vernieuwing. Het (her)gebruik van open data is geen gemakkelijk gegeven voor een lokaal bestuur dat hiervoor weinig tot niets deed met open data. Daarom komt er een online handboek “open data voor lokale besturen”. Dit handboek moet het voor een lokaal bestuur gemakkelijker maken om stappen te zetten in een lokaal open data-beleid.

Een handboek op zich is een goede zaak, maar daarmee zijn niet alle lokale besturen geholpen. Vaak is er nood aan meer hands-on ondersteuning en begeleiding. Zo worden er workshops georganiseerd op basis van de verschillende hoofdstukken uit het handboek. Gaande van de eerste stappen tot meer gevorderde stappen die een lokaal bestuur kan nemen. Aan de hand van een zelfevaluatietool ziet een lokaal bestuur waar het zich bevindt op vlak van een lokaal open data-beleid. Een lokaal bestuur kan met behulp van het handboek stappen zetten om haar situatie te verbeteren. Tijdens de workshops is er steeds ruimte voorzien om eigen ervaringen te delen of problemen aan te kaarten. Dankzij deze vorm van kennisdeling leren lokale besturen van elkaar en kan samenwerking ontstaan tussen lokale besturen. Als er voldoende lokale besturen deelnemen aan deze sessies en de ontvangen informatie implementeren in hun eigen organisatie dan krijgt het draagvlak voor open data in Vlaanderen een enorme boost. Hetgeen op zijn beurt een grote stimulans betekent voor een slimme Vlaamse regio.

Op Smart Flanders vind je meer informatie over de opdracht met de concrete doelstellingen. Eerst wordt er werk gemaakt van het online handboek. Eind 2021-begin 2022 starten de eerste kennisdelingssessies. Hierover meer informatie in de loop van 2021!