De stad na Corona - publicatie

  • 29 juni 2021

Boek met 7 essays over het kantelpunt om de stad anders in te richten

Het is fijn om te zien hoe steden weer beginnen bruisen nu de Corona-maatregelen versoepelen. Bij nieuwe uitdagingen zijn steden altijd voortrekkers geweest. Ondanks moeilijkheden vinden zij steeds nieuwe opportuniteiten. Bedrijven, horeca, het culturele leven, de onderwijs-, zorg- en openbare sector, … hebben gedurende de lock down vele malen moeten schakelen, maar je merkt dat die weerbaarheid en creativiteit nu lonen en dat het openbare leven op een inspirerende manier herneemt. De economische en andere uitdagingen zijn uiteraard niet weg, maar we zien de hoop herop leven.

Belangrijk is wel  dat we niet zomaar teruggrijpen naar oude recepten of ons tevreden stellen met een terugkeer naar vroeger. Stadsmakers overal ter wereld roepen op om dit kantelpunt te zien als een kans om de stad anders in te richten.

Daarom ging Vlaams Minister Somers bij zeven denkers op zoek naar inspiratie en ideeën die onze steden kunnen prikkelen. In de podcast stad na corona gingen ze het gesprek aan met Klara-presentator en journalist Pat Donnez, waarna ze hun inzichten neerpenden in de zeven essays die u in het boek Stad na Corona terugvindt. Elk vanuit hun expertise antwoorden ze op de vraag hoe we ervoor kunnen zorgen dat onze steden opnieuw heropleven tot wat ze in essentie zijn: groeipolen van innovatie, diversiteit, ontmoeting en welvaart.

Het doel is dat lokale besturen maar ook geëngageerde burgers de uitdagingen en ervaringen van de Coronacrisis kunnen omzetten in opportuniteiten die het samenleven in onze steden positief en duurzaam veranderen.

Alexander D’Hooghe is hoogleraar architectuur en urbanisatie aan het Massachusetts Institute of Technology (MIT) in de VS en gaat o.a. in op het belang van het anders kijken naar verdichting, het durven werken aan een vervoerssysteem tussen de auto en het openbaar vervoer in, het zoeken naar gezamenlijke betekenisgeving, enz.

 Yasmien Naciri is een jonge onderneemster, opiniemaakster en auteur van “Wij nemen het heft in handen”. Zij focust o.a. op de risico’s van het werken met rolmodellen en succesverhalen, en het belang van het kijken naar hoe de omgeving zich inzet voor mensen. Vanuit enkele concrete verhalen stipt ze het belang aan van een mentor voor ieder kind in de stad, het opzetten van een expertengroep voor prangende maatschappelijke uitdagingen, het durven herdenken van de aanpak rond financiële ongeletterdheid en armoedesensitiviteit, enz.

Geert Noels, econoom, CEO van Econopolis en auteur van onder andere “Gigantisme”, toont ons de weg uit deze crisis door opnieuw de mens als maat van de dingen te nemen. Hij pleit voor een aanpak en ondersteuning gericht op kleinschaligheid, diversiteit en lokale winkelbeleid. De stad na corona moet een stad zijn weg van gigantisme, maar met een focus op wat burgers gelukkiger maakt zoals meer groen, ontwerpen en vormgeven vanuit de kinderen- en ouderenbril, stadsdistributie, enz.

Aline Muylaert is de co-founder van Citizenlab en leert ons hoe technologie een nieuwe dimensie kan bieden aan onze democratie en de beleidskeuzes die we maken. Ze geeft aan dat in het “smart city”-denken de focus nog te vaak ligt op technologie, en te weinig op de toepassing en de gebruiker (smart citizen) ervan. Het wordt een belangrijke uitdaging om te werken aan digitale vaardigheden bij alle leeftijdscategorieën. Lokale overheden moeten ook leren om pro-actief na te denken over hoe ze effectief aan de slag zullen gaan met input uit participatie. De digitalisering zal deze participatie immers sowieso versterken.  

Erik Wieërs is onze nieuwe Vlaamse bouwmeester. Hij geeft aan dat het cruciaal is om de stad nu in eerste instantie niet te gaan herdenken als een toeristische trekpleister, maar wel als woonomgeving. Hoe efficiënter de doorstroming van het verkeer, hoe slechter de leefbaarheid. Daarom moet de publieke ruimte in de eerste plaats verblijfsruimte worden, ruimte waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten. Dit vergt een andere benadering van mobiliteit, weg van doorstroming, maar met aandacht voor overstapplaatsen met oog op stillere en properdere verkeersmodi in de stad. Ook het werken aan het collectieve en diverse woonclusters zijn voor hem aandachtspunten.

Elke Van Hoof doceert psychologie aan de VUB en de Vlerick Business School en is bezieler van het “Huis voor Veerkracht”. Zij geeft aan dat het de verdienste is van de coronacrisis dat ze enkele systeemfouten in ons maatschappijmodel heeft blootgelegd. De belangrijkste is misschien wel dat mensen die het al moeilijk hadden en al moeilijk bereikbaar waren, opnieuw alleen stonden. De consensuscultuur helpt die groepen niet vooruit. Zij pleit daarom o.a. voor de oprichting van groeiteams in steden bestaande uit verschillende disciplines: veiligheid, medische, psychosociale, culturele én de buurtwerking. Ga als stad ook na wat in de coronacrisis (en vandaag) resultaten opleverde en wat geen verschil maakte. Wat werkt, kan je behouden en opschalen; wat niet werkt, kan je dan herdenken.

Stijn Baert is arbeidsmarktdeskundige en professor aan de Universiteiten Gent en Antwerpen. Hij stipt het belang aan van de matchingsrol van steden tussen werkgevers en werkzoekenden. Hij ziet ook kansen voor het verder optimaliseren van het vrijwilligersbeleid als doorstromingskans naar regulier werk. Verder pleit hij voor het slim ondersteunen van werkenden en de stad als wetenschappelijk laboratorium voor nieuwe innovatieve experimenten.