Conceptsubsidies 2020

  • 20 december 2020

8 dossiers dienden een aanvraag in  voor een conceptsubsidie binnen de oproep stadsvernieuwing 2020. In totaal bedraagt de subsidiepot 360.000 euro. 5 concepten ingediend door de steden Gent, Roeselare, Ieper en Ronse ontvangen een conceptsubsidie. Elk concept krijgt een bedrag van 72.000 euro subsidie toegekend.

Gent           Stadsgebouw 2.0

Deze aanvraag voor een conceptsubsidie kadert in een ruimere aanpak van Groep Gent rond het herdenken van haar stedelijk patrimonium. Via een stadsbrede aanpak heroriënteert Groep Gent (1) de uitbouw en diversiteit van haar stedelijke dienstverlening, (2) de optimalisatie en kwaliteit van haar patrimonium en (3) de strategische potentie van haar publiek vastgoed. In het kader van de beheersvraagstukken rond meervoudig ruimtegebruik geeft de stad Gent haar ambities zo verder vorm. Een uitdaging is het voorzien van third places,: hangplekken voor de gemeenschap, die naast de woonplek (first place) en werkplek (second place) cruciaal zijn om het sociaal leven te structureren en het samenleven te versterken.

Voor duurzame stadsontwikkeling is de rol van het stedelijk patrimonium van groot belang. Via de studie van het Gentse patrimonium hoopt Vlaanderen ook generieke inzichten te verwerven voor andere steden.

Gent           Scandinaviëblokken

Deze studie focust op de woontorens aan de Afrikalaan (Scandinaviëblokken) en hun nabije omgeving. Dit gebied, en in het bijzonder de private woontorens met meer dan 200 afzonderlijke eigenaars, kent zowel ruimtelijk, als sociaal een aantal problematieken. Ruimtelijk liggen deze woontorens als een enclave in een industriële omgeving in transformatie. De bouw van de nieuwe Vera Pazbrug en het verleggen van de ring dreigen dit enclavegevoel nog te gaan versterken. Op sociaal vlak kenmerkt deze omgeving zich als precair. De ruimtelijke onderzoeksvragen concentreren zich vooral rond de koppeling van het gebied naar de Oude Dokken en het Houtdokpark (een nieuwe stadswijk in opbouw langs de voormalige zeehaven) en de ontwikkelingen langs de Afrikalaan zelf. Ook de koppeling naar Muide Meulestede Morgen verdient hierbij aandacht. Voor de ontwikkeling van de Afrikalaan liep een visietraject met als doel een nieuwe woon-werkomgeving te creëren. De sociaal-demografische opgaves situeren zich eerder in de individuele woonkwaliteit en de verhouding tussen de bestaande woontorens en het nieuwe woon-en economisch programma. Dit programma wordt in deze voormalige maritiem-industriële omgeving in transformatie gepland.

De studie is interessant omdat de renovatie-opgave voor de Vlaamse woningvoorraad bijzonder groot is en renovaties als van deze woonblokken een zeer hoge moeilijkheidsgraad hebben. Het gaat hier over een problematiek die overal in Vlaanderen opduikt en waarvoor er nog geen werkbare concepten bestaan. Als hier hanteerbare werkvormen voor worden ontwikkeld, is dit sterk vernieuwend en kunnen andere steden, maar ook kleinere gemeenten hiervan leren. Daarnaast kan de studie inzicht bieden in hoe het doorbreken van het enclavegehalte van woonwijken kan bijdragen tot de kwaliteit van woningen en woonomgeving en tot de leefbaarheid van wijken. Het project biedt mogelijkheden om creatieve oplossingen voor dergelijke problematieken te zoeken in samenwerking met diverse actoren en bewoners. 

Ieper        Strategische spie

Het plangebied van het project ‘Strategische spie’ situeert zich aan de zuidwestzijde van het stedelijk gebied en ligt ingesloten tussen het verwezen kanaal en de Oudstrijderslaan tot aan de Kemmelseweg-Rijselseweg (inclusief spoorgronden). Voor de spie is de nabijheid van het station een troef alsook de ligging grenzend aan de binnenstad intra-muros. Dit stadsdeel maakte deel uit van de voorvestingmoerassen (inundatiegebied) van de middeleeuwse stad. Deze spie vormt een belangrijke inbreidingsgerichte zone voor strategische stedelijke ontwikkeling. De ontwikkeling van het gebied heeft deels een voorwaardelijk karakter en is vooral anticipatief opgevat: bij stopzetting van de activiteiten in de kazerne kan de stad hier snel op inspelen. De ontwikkeling van de reeds verworven spoorgronden ten noordoosten van het spoor kan een eerste fase vormen binnen het project.

De site heeft een unieke potentie om een nieuwe vorm van stedelijkheid te genererenµ; De thema’s stedelijke duurzaamheid en klimaatadaptief waterlandschap domineren. Ook is er de vraag met welke partijen en voor wie dergelijk nieuw stedelijk milieu kan worden ontwikkeld. De nabijheid van het station, het potentieel van de kazerne, de ambitie om lijninfrastructuur te bundelen en de noodzaak om rekening te houden met de blauwe structuur zijn de cruciale elementen om een innovatieve stedelijke vorm te ontwikkelen, in nauwe verbinding met de kernstad.

Roeselare    Groene Gordel

Een hoge verhardingsgraad kenmerkt de stad Roeselare. Hierdoor werd de stad Roeselare wel eens de meest grijze stad van Vlaanderen genoemd. De stad is ambitieus en wil verandering brengen in deze perceptie door onder meer 100.000 bomen te planten tijdens de huidige legislatuur. Maar de stad Roeselare heeft ook grote ambities op vlak van vergroening, ontharding en verhogen van de leefkwaliteit. Er liggen veel kansen voor de stad om de (groene) open ruimtes te transformeren van plekken tot onderdelen van een route. De visie op de connectie en ruimtelijke interactie van deze plekken ontbreekt vooralsnog. Er wordt gedacht aan een groene gordel als drager van deze plekken, maar ook als concept om de leefbaarheid in de binnenstad van Roeselare te verhogen.

Roeselare heeft een duidelijke beleidskeuze gemaakt om te ontharden en te vergroenen. Het ontwikkelen van een ecologische en sociale strategie om de groenstructuur van Roeselare te versterken en te verbinden kan een belangrijke voorbeeldfunctie zijn voor onze steden en gemeenten. De nood voor een versterking van het groen en blauw netwerk is groot. Het globale welzijn van de burger en daarbij specifiek de belevingswaarde van de ruimtelijke omgeving vragen om versterkte inzet. De betrokkenheid van de burger in het ontwikkelen en realiseren van deze groenambitie is een bijzondere uitdaging. De bestaande burgerbeweging met haar ambitie van een Groene Gordel biedt een houvast en basis om een meer verfijnd en breed gedragen project te ontwikkelen en te realiseren in co-creatie/coproductie.

Ronse         Stationsomgeving

Het project Stationsomgeving’ betreft de stedelijke revitalisering van de stationsomgeving van Ronse. Een deel van de sporen werd opgebroken en ligt er desolaat bij. Het station is een kopstation. Het busstation is sterk verouderd en diverse historische panden staan leeg. Voor het stationsgebouw ligt een verbindingsweg tussen de westelijk gelegen N60 en de oostelijke N57. Deze vormt samen met de spoorweg een duidelijke barrière tussen de Zuidelijke wijken en het stadscentrum. NMBS/Infrabel wil zo snel mogelijk een stedelijke ontwikkeling (valoriseren van hun gronden) daar waar de stad Ronse vooral het groene wil behouden. De vraag naar een conceptsubsidie hangt samen met de nood aan een frisse kijk op de stationsomgeving in een poging om de impasse te doorbreken.

Het project zet in op inhoudelijke en strategische steun voor een kleinere stad, een externe frisse blik om de ambities van de stad, de NMBS en De Lijn tot een synthese te brengen.