You are Here

  • 10 september 2018

Het tweede deel van ‘U Bent Hier’ loopt van 15.09.2018 tot 11.11.2018. ‘YOU ARE HERE’ is een tentoonstelling, een gedeelde werkruimte en een programma over stedelijk debat dat aansluit bij de Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam 2018+2020 – The Missing Link.

De tentoonstelling start met een beschrijving van het gebouw, bezorgdheden voor de toekomst en een uitnodiging die je kan lezen op de website: http://youarehere.brussels/nl/. De tentoonstelling bestaat uit drie grote delen. Die bevinden zich op de 1ste en 23ste verdieping van het WTC-I-gebouw (Koning Albert II-laan 28-30, 1000 Brussel).

Voor een eerste keer gaan twee edities tegelijkertijd van start in twee steden, nl. in Rotterdam en Brussel. De titel verwijst naar de afwezige schakel tussen de toekomst van de stad en de grote uitdagingen van onze tijd: klimaatverandering en de snelgroeiende sociale ongelijkheid.

De tentoonstelling in Brussel is een werkbiënnale die inzichten, praktijken en de kracht van verscheidene actoren en experts samenbrengt om aan die ‘Missing Link’ te werken. De symboliek kan tellen. Je kan de tentoonstelling bezichtigen in het WTC-gebouw, dat de organisatoren treffend het Wereld Transformatie Centrum noemen. Het is een testsite, een podium en een open werkplaats voor de toekomst van de Noordwijk, de stad, de delta van de Lage Lanen en bij uitbreiding de hele wereld.

Deel 1 - De Toekomst is Onrealistisch

Voor 2020, 2025, 2030 en 2050 stelt de organisatie doelstellingen voorop om te strijden tegen klimaatverandering en armoede. Hoewel er daar al veel initiatieven voor bestaan, lijkt het halen van die doelen nog altijd veraf. Hoe kunnen we de omslag maken? Hoe geven we de afwezige schakel vorm? Veel verandering zien we voorlopig niet. De mensheid moet daarom radicale keuzes durven maken voor de toekomst.

Een deel van de ruimte was de voormalige lobby van een bank.. In een kluis steekt een niet verstuurde brief van de visionaire architect, Allessandro Poli, gericht tot Adolfo Natalini, een andere Italiaanse architect. Poli behoorde zelf tot het architectuurcollectief ‘Superstudio’, dat in de jaren ’60 streefde naar een soort “anti-architectuur”. Hij schreef die brief na de maanlanding in 1969. Het is een inleiding tot de kunst en beschrijft dat na de maanlanding, alles - de planeet, de maan, de sterren - architectuur is.

Deel 2 - De Toekomst is een Praktijk

Het streven naar ruimtelijke kwaliteit betekent niet langer een exclusieve uitdaging voor architecten, ook andere disciplines moeten we hoe langer hoe meer betrekken. Tweeëntwintig praktijkvoorbeelden tonen dat aan. We overlopen er vijf:

  1. Het ‘Open Promotor Platform’ draait om de toe-eigening van architectuur. Kunnen burgers ook projectontwikkelaar zijn? ‘We kopen samen den Oudaan’, wat begon als een grap door het onderzoeksbureau Endeavour, groeide uit tot een proces van collectieve ontwikkeling.
  2. BoerenBruxselPaysans is een proefproject voor Randstedelijke landbouw om de transitie naar duurzame voedingssystemen te maken in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. De coördinatoren willen een nieuwe waardeketen tot stand te brengen: de ontwikkeling van een nieuw type voedselproductie, de inzet op kandidaat-boeren en de inbreng van Brusselse consumenten. Het project legt verbanden met zowel regionale als lokale strategieën die voeding centraal plaatsen in de stedelijke dynamiek. Het gebruik van korte-ketenvoedselmarkten versterkt de verbinding tussen stad en landschap.
     
  3. BC materials zet afgegraven grond van stadswerven om tot circulaire leembouwmaterialen zoals leempleister, leemstenen en stampleem. Die zijn CO2-neutraal, zorgen voor een gezond binnenklimaat en bevatten een minimum aan grijze energie. Op het einde van de gebruikscyclus kunnen we de materialen terug in de grond stoppen of omvormen tot nieuwe bouwmaterialen. Zo ontstaat er een circulair proces. Ook het architectenbureau Robbrecht en Daem werkt op die manier. Zij vormden een voormalige houtopslagplaats met een kenmerkende houten spantenstructuur om tot een overdekte buitenruimte met zwembad en architectenbureaus. De ontwerpers vertrekken vanuit de ambitie om voor eeuwig te bouwen met de focus op de eindgebruiker en de omgeving.
     
  4. Ecosysteemdiensten zorgen onder meer voor voedsel, veiligheid en gezondheid. Het ontwerpbureau H+N+S draagt in haar projecten zorg voor de biodiversiteit en integreert erin de natuurlijke landschappen op verschillende schaalniveaus. De natuurlijke processen en het dynamische karakter geven vorm aan een duurzame toekomst van landschap en maatschappij.
     
  5. Curieuze Neuzen’ wil het aantal acties vermenigvuldigen. Burgers meten de luchtkwaliteit rond hun woning in de stad of op het platteland met eenvoudige meetapparatuur. Het succes leidde tot nieuwe burgercollectieven als ‘BruxselAir’, ‘Schone Lucht Brussel’ en ‘Filter Café Filtré’.

Deel 3 - De Toekomst is Hier

De 23e verdieping van het WTC-gebouw schetst een duidelijk toekomstbeeld van de richting die we uit moeten. De organisatoren geven zes fundamentele transitierichtingen aan waaraan de praktijkenvoorbeelden moeten voldoen en waaruit we kunnen leren door te doen:

  • beginnen met tastbare urgentie;
  • aansluiten op gelijke ambities;
  • grote strategische acties ondersteunen;
  • virale transformatie stimuleren;
  • ambitieuze doelen stellen;
  • hacken van de ontbrekende schakel.

Enkel zo kan je kennis ontwikkelen. Verandering vraagt forse beslissingen, een nieuw beleid, alternatieve juridische en financiële instrumenten, nieuwe economische logica’s en nieuwe vormen van samenwerking. Op dit verdiep gebeurt het experiment op het schaalniveau van de Noordwijk en de Deltaregio. Vlaamse verkavelingen zijn relatief betaalbaar, maar hebben een hoge sociale kost en zorgen voor ruimtevervuiling, energieverlies en mobiliteitsproblemen. De uitdaging bestaat erin om de goed gelegen wijken aan de rand van de 20e-eeuwse stad te transformeren naar volwaardige en goed functionerende stedelijke gebieden met de nodige voorzieningen. Het experiment brengt lokale spelers, experts, vastgoedspelers en beleidsmakers samen om nieuwe ruimtelijke scenario’s te ontwikkelen met aangepaste juridische en financiële instrumenten. Die strategische transformatie testen ze effectief uit om de opgedane ervaringen en expertise ook uit te rollen in andere steden. Experimenten maken de toekomst realistisch in het Wereld Transformatie Centrum.

Tentoonstelling Rotterdam

Tentoonstelling Brussel