Voetbal en het Smart City-concept

  • 12 juli 2018

Het WK voetbal en smart cities, meer verbanden met elkaar dan je zou denken.

Momenteel nadert het wereldvoetbalkampioenschap (WK) in Rusland haar einde. Bij het lezen van dit artikel weet je ongetwijfeld of onze landgenoten erin geslaagd zijn een goed resultaat neer te zetten. Wat we nu wel al zeker weten is dat het WK in Rusland het meest geavanceerde voetbalkampioenschap is. De tijd dat een voetbalmatch gespeeld werd op een veld met tweeëntwintig spelers en een scheidsrechter (of drie-vier) is al lang voorbij.

Gebruik sensoren en open data op het WK voetbal 2018

Al enige tijd staan camera’s naast een voetbalveld opgesteld. Het doel hiervan was eenvoudig: zorgen dat de ongelukkigen zonder toegangsticket de wedstrijd toch live konden volgen. Recent heeft men echter ontdekt dat die camera’s ook als controlemechanisme kunnen dienen voor de scheidsrechters. Met de ‘video assistant referee’ (VAR) kan de scheidsrechter bij twijfel hulp krijgen om de beelden bij betwisting vanuit alle mogelijke hoeken te bekijken. Dankzij deze beelden kan de scheidsrechter beslissen om een eerdere beoordeling te wijzigen. De Belgische competitie is al langer met VAR bekend, met wisselend succes trouwens. Soms komt het ingrijpen van de VAR de wedstrijd ten goede, soms ook niet. Het probleem in veel gevallen is het menselijk inschattingsvermogen. De camera’s leggen het moment wel vast, toch is het aan de scheidsrechter om te beslissen. Dit kan tot een subjectieve beslissing leiden. Voor de ene is een lichte duw in de rug genoeg voor een strafschop, de andere ziet er een overduidelijke ‘schwalbe’ in.

Toch is er ook nog een andere  technologie aanwezig op dit WK, die ook al in gebruik was op het WK van 2014 in Brazilië: doellijntechnologie. Deze werkt volledig autonoom en kan de scheidsrechter enorm helpen bij het bepalen of een bal nu over de doellijn was of niet. Ook deze technologie maakt gebruik van camera’s die aanwezig zijn rondom het voetbalstadion. Zo staan er camera’s opgesteld die elk een specifieke hoek van het voetbaldoel in beeld brengen om het volledige voetbaldoel in beeld te krijgen. Zodra een bal de lijn passeert, krijgt de scheidsrechter een signaal van een doelpunt op zijn uurwerk. Hierdoor kan er geen twijfel meer bestaan of de bal nu wel of niet over de doellijn ging.

Net zoals bij Smart Cities zijn slimme technologieën in het voetbal geen doel op zich

Het doel van deze gebruikte ‘slimme’ technologieën tijdens het WK voetbal is niet om aan te tonen hoe technologisch geavanceerd voetbal kan zijn, wel om het verloop van een voetbalmatch beter en eerlijker te laten verlopen. Dit verschil moet er ook zijn bij smart cities en bijhorende slimme toepassingen. Dat een stad investeert in slimme toepassingen is geen doel op zich, wel een middel om de stad te verbeteren. De beslissing om een technologie toe te passen moet ook voortvloeien uit een bezorgdheid of uitdaging. In het voetbal waren er enkele dubieuze momenten waar een bal de doellijn voorbij ging, maar waar er geen doelpunt werd gegeven omdat de scheidsrechter het niet zag. Vanuit deze vaststelling werd ervoor gekozen om een toepassing te creëren die dit probleem kon oplossen. In een stad moet er eerst een beleidsuitdaging zijn waar een slimme toepassing een antwoord op kan bieden om de stad te verbeteren. Vanuit Smart Flanders worden de datapiloten (parkeren, toegankelijkheid, drukte in de stad) ook gevormd vanuit een concrete beleidsuitdaging om zo voldoende betrokkenheid te krijgen vanuit de steden. Als er in het voetbal nooit betwisting was geweest over toegekende doelpunten, dan zou men ook nooit doellijntechnologie geïntroduceerd hebben. Hetzelfde geldt voor slimme toepassingen bij steden. Als er geen vraag of beleidsuitdaging is voor een bepaald onderwerp, gaat men ook niet investeren in een smart city toepassing rond dat onderwerp.

Het gebrek aan open data binnen het voetbal

Naast de technologieën is het gebruik van data ook alomtegenwoordig op een wereldkampioenschap voetbal. Gespecialiseerde sport(data)bedrijven bieden relevante statistische data aan waar geïnteresseerden mee aan de slag kunnen gaan. Ook mediabedrijven gebruiken vaak data om tijdens een live verslaggeving informatie over de wedstrijd op hun website te vermelden. Het is de vraag of alle media dezelfde bron gebruiken om deze informatie weer te geven of dat de media hun informatie her en der sprokkelen onder meer via handmatige ingave op basis van live beelden.? Daarnaast is er op online fora er veel vraag van kleine ontwikkelaars naar (gratis) open data om mee aan de slag te gaan. Hierbij wordt er veel verwezen naar de afwezigheid van beschikbare data door de Wereldvoetbalbond FIFA. Hier ligt mogelijk een rol weggelegd voor de FIFA zoals de Vlaamse centrumsteden dit trachten te doen (via het Open Data Charter). De data die FIFA verzamelt tijdens een wereldkampioenschap kan het als open data publiceren waar alle (klein/grote) ontwikkelaars of media aan de slag mee kunnen gaan.

Het is voorlopig nog een raadsel of het gebruik van de verschillende technologieën op het WK voetbal in Rusland ervoor zorgt dat er een ‘eerlijke’ wereldkampioen is. Wel blijft er altijd discussie bestaan onder de voetbalploegen én hun supporters. Dat is eigen aan het voetbal. Voor sommigen ligt het nauw aan hun hart en brengt het veel teweeg. Hetzelfde kan gezegd worden over de slimme toepassingen in de stad. Er is altijd discussie waarin en hoe de stad zich kan verbeteren. Maar net zoals in het voetbal moeten slimme toepassingen, die een poging doen om de stad te verbeteren, toegejuicht worden.