Inspiratiedag psychosociale begeleiding precaire verblijvers

Het Kruispunt Migratie-Integratie vzw, de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten vzw en het Agentschap Binnenlands Bestuur organiseren een inspiratiedag ‘Samenwerken voorbij de papieren’ rond psychosociale begeleiding van precaire verblijvers.

Tijdens de inspiratiedag:

  • Kom je te weten wat je als hulpverlener kan betekenen voor mensen met een precair verblijf: welk soort psychosociale begeleiding is wenselijk en mogelijk?
  • Maak je kennis met inspirerende expertise en ervaringen uit verschillende sectoren. Je krijgt een zicht op wat je zelf kan doen en waar je ondersteuning vindt.
  • Leer je hoe je binnen je stad hierrond beter kan samenwerken met andere organisaties.

Voor wie:

De inspiratiedag richt zich tot de dertien Vlaamse centrumsteden en Brussel:

  • Teamverantwoordelijken, stafmedewerkers en hulpverleners van de eerstelijnsdiensten die met precaire verblijvers in contact komen: OCMW, Lokaal Opvanginitiatief, CAW, onthaalbureaus voor nieuwkomers, opvangcentra voor asielzoekers, Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg, wijkgezondheidscentra, integratiecentra, CLB’s, straathoekwerkers, inloopteams…
  • Betrokken stadsdiensten

Programma

  9u30

Onthaal + koffie

10u

Welkomswoord

10u15

Inleiding: ‘Overleven in precariteit’ Geertrui Serneels

Coördinator Solentra (UZ Brussel, dienst voor psychologische begeleiding van kinderen en jongeren met een andere culturele achtergrond)

10u55

Koffiepauze

11u

Workshops Inspirerende praktijk (reeks 1)

12u30

Lunch en ontmoeting

13u30

Workshops Inspirerende praktijk (reeks 2)

15u

Koffiepauze

15u15

‘Samenwerken voorbij de papieren’ Stefaan Plysier

Centrum Geestelijke Gezondheidszorg – Steunpunt Cultuursensitieve Zorg

15u45

Afsluitend drankje en ontmoeting

Praktisch:

  • Maandag 24 november 2014 (van 9u30 tot 16u30)
  • Vlaams Administratief Centrum Gent, Koningin Maria Hendrikaplein 70, 9000 Gent (vlakbij het Sint-Pietersstation)

Inschrijven:

Foto inspiratiedag psycho-sociale begeleiding van precaire verblijvers

Workshop 1       Toekomstoriëntering: werken voorbij de papieren

Inhoud:  Het Antwerps integratiecentrum de8 vzw organiseert sinds 2010 empowerende groepscursussen met mensen zonder wettig verblijf. Daaruit ontstond ‘Toekomstoriëntering’, een methodiek voor het begeleiden van precaire verblijvers.

Hoe kan je samen met je cliënt op zoek gaan naar een nieuwe en zinvolle kijk op de toekomst? Hoe geraak jij als coach voorbij de eenzijdige focus op ‘papieren’? Hoe leert de cliënt zijn ambities en drijfveren weer ontdekken?

Je komt het te weten in een inspirerende workshop die de methodische kaders verbindt met de praktijk.

Meer info: www.de8.be > publicaties > toekomstoriëntering

Begeleiding:  María Arredondo is projectmedewerker toekomstoriëntering bij het Antwerps integratiecentrum de8 vzw. Samen met een collega ontwikkelde en begeleidt ze de groepssessies. Ze ondersteunt ook andere organisaties in het implementeren van ‘toekomstoriëntering’ in hun werking.

Workshop 4       Samenwerken rond zelfzorg

Inhoud: Sinds drie jaar komen hulpverleners uit Sint-Niklaas maandelijks bijeen in een intervisiegroep rond psycho-sociale begeleiding en therapie aan mensen in een precair verblijfsstatuut. Deelnemers werken in het CAW, het centrum voor geestelijke gezondheidszorg, LOI, CLB, het psychiatrisch ziekenhuis, het wijkgezondheidscentrum, het vreemdelingenteam van het OCMW, het opvangcentrum van het Rode Kruis. De intervisie ondersteunt hun dagelijks werk: via het bespreken van casussen nemen ze ook het eigen functioneren onder de loep. Het ervaren van lotgenootschap met andere hulpverleners is een belangrijk element tegen burn-out. Daarnaast zorgt de maandelijkse bijeenkomst ervoor dat de verschillende diensten elkaar beter kennen, elkaars expertise waarderen, beter doorverwijzen...

Hoe kan je als hulpverlener ook goed voor jezelf blijven zorgen, in confrontatie met een zware dossierlast en beklijvende verhalen van cliënten? Vanuit een algemeen kader rond zelfzorg kom je te weten hoe ze het in Sint-Niklaas aanpakken.

Begeleiders: Ortwin Lioen is hulpverlener bij CAW Oost-Vlaanderen.

Elmira Erstukajeva is vluchtelingenveldwerkster bij de dienst Samenleving van de stad Sint-Niklaas.

Workshop 7       Bind-Kracht: armoede en culturele diversiteit

Inhoud: Bind-Kracht (Karel de Grote-Hogeschool, departement Sociaal-Agogisch Werk) is een samenwerkingsverband tussen academici, praktijklectoren en mensen in armoede. Via dialoog, onderzoek, methodiekontwikkeling en vorming wil Bind-Kracht de kwaliteit van de hulpverlening aan mensen in armoede verbeteren. Verblijfsonzekerheid is een acute vorm van dreigende uitsluiting.

Wat kan krachtgericht en verbindend werken betekenen voor de hulpverlening aan precaire verblijvers?

We doen een inleefoefening in het leefwereldperspectief vanuit verschillende deel-identiteiten van de cliënt. We verkennen een paar praktische instrumenten voor de begeleiding: ‘life-event-lijn’, ‘bestaanscirkels’ en ‘balans draagkracht/draaglast’.

Meer info: www.bindkracht.be

Begeleiding: Luc Dekyvere is trainer bij Bind-Kracht. Hij heeft ruim 17 jaar ervaring in het algemeen welzijnswerk met thuisloze jongvolwassenen en hun context. Hij werkt nu binnen Bijzondere Jeugdzorg en is sterk geboeid in de crossover tussen empowerment en het contextuele werk.

Workshop 2       Mind-Spring: samenwerken rond psycho-educatie

Inhoud: Mind-Spring is een psycho-educatieprogramma voor volwassen en minderjarige precaire verblijvers. Deelnemers leren er hoe ze zelf hun draagkracht kunnen versterken in stressvolle situaties. Uitgangspunten zijn de kracht en de mogelijkheden van mensen. De Mind-Spring-groepen worden begeleid door een ervaringsdeskundige (Mind-Spring trainer), in duo met een co-begeleider (uit een CAW of CGG).

Welke middelen heeft je cliënt zelf in handen om zijn psychosociaal welzijn te verhogen? We gaan aan de slag met enkele Mind-Spring-methodieken en bekijken hoe we ze kunnen inzetten in de individuele hulpverlening.

Mind-Spring werkt samen met verschillende partners aan een integraal aanbod van psychosociale begeleiding. We verkennen hoe het psycho-educatief aanbod de start kan zijn voor een samenwerking op stadsniveau. Het voorbeeld van Aalst biedt hierbij heel wat inspiratie.

Meer info: www.mindspring.be

Begeleiding: Joke Impens (Oost – Vlaams Diversiteitscentrum) is coördinator van het Mind-Spring-project.

Workshop 5       Onderweg met niet-begeleide minderjarigen

Inhoud: Het OCMW Antwerpen richtte de sociale dienst Niet-begeleide Minderjarigen (NBM) op vanwege de toenemende instroom van vluchtelingen onder de 18 jaar. Ongeveer 98 % zijn Afghaanse jongens. Het gaat om een zeer kwetsbare doelgroep. Dat komt door hun jonge leeftijd, maar ook omdat zij vaak te maken hebben met (oorlogs)trauma’s, verlieservaringen en wantrouwen.

De sociale dienst experimenteerde met verschillende werkvormen voor de psychosociale begeleiding van de minderjarige cliënten: individuele begeleiding, groepswerk, een uitgebreid vrijetijdsaanbod… In deze workshop delen ze wat ze daarbij geleerd hebben en wat de impact was op hun hulpverlening.

Omdat het gaat over complexe dossiers werkt het OCMW nauw samen met andere partners: scholen, LOI’s, CAW’s, JAC’s, CGG… We krijgen een zicht op deze samenwerking in Antwerpen, en bespreken aanbevelingen voor organisaties en beleid.

Begeleiders: David De Ridder coördineert de sociale dienst Niet-Begeleide Minderjarigen van het OCMW van Antwerpen.

Sahadi Daria  is intercultureel bemiddelaar en groepswerker. Hij kwam zelf als niet-begeleide minderjarige naar België.

Workshop 3       Ziek worden aan de grenzen van de maatschappij

Inhoud: Pigment vzw is een Brusselse vereniging waar armen het woord nemen. Ze bereikt ook heel wat precaire verblijvers. Via participatief onderzoek en exploratief groepswerk onderzoekt Pigment vzw de geestelijke gezondheid bij die doelgroep. Ze werkt hiervoor samen met het Steunpunt Cultuursensitieve Zorg van het Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg Brussel.

Wat is geestelijke gezondheid voor iemand met een precair verblijf? Wat denken precaire verblijvers zelf van de hulpverlening? We delen de voorlopige bevindingen van het onderzoek.

Daarna gaan we aan de slag met de concrete vragen en ervaringen van deelnemers. Hoe flexibel mag je zijn als hulpverlener? Wat werkt het best: individuele begeleiding of groepswerk? Hoe kan je beter samenwerken met andere organisaties? Het Steunpunt Cultuursensitieve Zorg plaatst onze praktijkervaringen binnen een theoretisch kader.

Begeleiding: Alexis Andries is projectverantwoordelijke geestelijke gezondheid voor mensen in precair of onregelmatig verblijf bij Pigment vzw.

Stefaan Plysier is  psycholoog bij het Steunpunt Cultuursensitieve Zorg (Centrum Geestelijke Gezondheidszorg Brussel).

Workshop 6       Een kwaliteitsvolle dienstverlening aan cliënten in precariteit

Inhoud: Solentra staat voor ‘Solidariteit en Trauma’ en maakt deel uit van Paika, de psychiatrische afdeling van het UZ Brussel voor infants, kinderen en adolescenten. Solentra geeft diagnostische en therapeutische ondersteuning aan kinderen met een migratieachtergrond en hun families. Ze ontwikkelde daarvoor een methodiek: PACCT® (Psychiatry Assisting the Cultural diverse Community in creating healing Ties). Daarin staat outreachend, communitybased en cultuursensitief werken centraal.

Wat betekent ‘precariteit’ vanuit psychologisch oogpunt? Hoe kan je als hulpverlener omgaan met overlevingsmechanismes? We vertrekken vanuit getuigenissen van hulpverleners en vullen aan met de visie en praktijk van Solentra. We formuleren samen ‘tips & tricks’ voor de opbouw van een werkrelatie, een betere detectie van noden, een cultuursensitieve basishouding als inspiratie…

Meer info: www.solentra.be

Begeleiding: Geertrui Serneels is juriste, klinisch psychologe en coördinatrice van Solentra vzw.  Zij vertaalde haar cultuursensitieve expertise tot de door Solentra ontwikkelde PACCT® -methodiek.