Slimmere steden en gemeenten door toename apps

  • 5 juli 2018

Meer dan een kwarteeuw geleden scheurde het IJzeren Gordijn. Dat opende een groot deel van ‘Mitteleuropa’, en zoals veel westerlingen trokken we naar het nogal mythische Praag. Het lijkt gisteren, maar toen was een telefoon voor de meesten nog een zwaar ding met een draad aan. In de Tsjechische hoofdstad liepen we rond, bepakt met een heel pak reisgidsen. Een ervan hadden we ter plaatse gekocht: een gefotokopieerd brochuurtje, met een schat aan informatie over restaurants, cafés en natuurlijk pivnices (pivo betekent in de meeste Slavische talen “bier”). Onmisbaar als je de Tsjechische intelligentsia en de Fluwelen Revolutie wil begrijpen. Toch als je “u Zlateho Tygra” (het bierhuis van Vaclav Havel, Bohumil Hrabal, en zowat iedereen die nog durfde schrijven) verkiest boven de zoveelste versie van de Ierse pub.

Misschien vind je nu nog dergelijke brochures, maar we betwijfelen het ten zeerste. Nu vind je wellicht op je smartphone de weg met een aangepaste app. Eventjes googlen, en je krijgt er een reeks. Het probleem is natuurlijk dat je de kwaliteit ervan niet op google kan aflezen.   

Natuurlijk maken die apps maar een heel klein percentage van het gigantische aanbod aan city-apps uit. We geven hier maar geen voorbeelden: ons geluk kennende zouden we net die apps kiezen die niet werken, in feite gemanipuleerd worden door een of ander snode onderneming, of je gegevens doorsluizen naar een firma die je wil bestoken met fake news om je netjes te beïnvloeden. Daarenboven is dit een bijzonder competitieve omgeving. We willen ook geen beteuterde concurrenten, als we hen niet vermelden…

Veel van deze city apps vinden hun origine aan de andere kant van de oceaan. Dit hoeft niet te verwonderen: nogal wat technologie heeft haar wortels daar. En de overheid is dikwijls nogal terughoudend. Daardoor nemen nogal wat burgers initiatieven, ook om apps te ontwikkelen.

Met zo’n aanbod, is het natuurlijk niet zo gemakkelijk een indeling te maken.

Apps voor toeristen en expats

Dit zijn wellicht de apps die het eerst ingang vonden. Als toerist spot je wellicht nog gemakkelijk de grote attracties. Meestal zijn die voldoende bewegwijzerd. Of je hebt een kaart. En anders volg je maar de andere toeristen. Een apotheek zoeken wordt echter al wat moeilijker. En een vegetarisch restaurant in een Spaanse stad vinden is al een heel huzarenstukje. Dergelijke apps komen er nogal vaak op initiatief van handelarenverenigingen, de aanbieders van de diensten dus. Natuurlijk tref je dergelijke apps in alle maten en gewichten aan: van elementair tot apps met massa’s informatie, en toeters en bellen.

In sommige apps vind je ook openbare diensten, of diensten van openbaar nut: politie, ziekenhuizen, musea, enzovoort. Hiervoor nemen overheden vlugger het initiatief.

Sommige steden bouwen hier verder op: ze brengen apps met alle openbare kunst, met de muurschilderijen erbij (Philadelphia). Voor de Vlaamse cultuursteden is dit ook interessant.

Leuker wordt het natuurlijk als je er ook een routeplanner aan koppelt, liefst met fietsroutes , of aanwijzingen hoe je er makkelijk met het openbaar vervoer raakt. Want anders stap je gegarandeerd de verkeerde bus op.

Deze apps vragen natuurlijk wat onderhoud: het is niet leuk als je een prachtige fietsroute plots onderbroken ziet door wegenwerken, of als je veganistisch restaurant de plaats heeft geruimd voor een frietkot.

Wat te doen?

Verwant hiermee zijn apps die weergeven wat er gaande is in de stad: welke feestjes, concerten, stoeten, ceremonies je allemaal kan bijwonen. Dat is natuurlijk niet alleen voor toeristen nuttig: ook plaatselijke bewoners weten het niet altijd. Vroeger had je daar wel een of ander lokaal blad voor, maar die kijken we ook minder en minder in.

Apps voor stedelijke diensten

Dit zijn de zogenaamde 311-apps. In de Verenigde Staten is dat het nummer waarmee je de stedelijke diensten belt om iets te signaleren. Natuurlijk niet om de brandweer of de politie te bellen als je in nood bent, want voor een dringende interventie gebruik je beter de gewone telefoon. Maar wel om  zwerfvuil, een achtergelaten auto, een omgevallen verkeersbord te signaleren. Je voegt er dan nog een fotootje bij, en de app geeft zelf de plaats door. Dat vraagt natuurlijk ook een aanpassing van de stedelijke diensten. Niets frustrerender voor de loyale burger dan netjes zo een rapport door te piepen, en dan enkele weken te moeten wachten tot er eindelijk iets gebeurt.

Voor de stad is dit niet alleen nuttig omdat zij de informatie vlugger en precieze krijgt. De stad heeft het ook makkelijker om zo patronen te herkennen.

Sociale contacten

In feite zijn deze apps dikwijls een illustratie van de minder leuke kanten van de hedendaagse stad. Mensen hebben minder sociale contacten, en daarvoor hebben we dan dergelijke apps.

Als we vroeger een zaag of een kaasschaaf nodig hadden, gingen we even bij de buren. Blijkbaar kan dit moeilijker in de moderne stad. Een Nederlandse app (www.peerby.com) helpt je om mensen aan te treffen die je uit de penarie kunnen helpen.

Hier vind je ook leuke apps: in Calgary, Canada helpt een app je om een huisdier te adopteren.

Weer andere apps informeren burgers om hen beter te laten participeren aan het beleid.

Fundamenteel kan je je natuurlijk afvragen wat er gebeurt met de mensen die helemaal geen smartphone hebben, uit keuze of noodzaak: moeten de steden die dan niet meer informeren, of hen niet meer laten participeren? Is het gevaar reëel dat de digitale kloof nog wat dieper wordt?

En bij ons?

Als je rondstruint in apps-winkels, zie je dat ook bij ons nogal wat gemeenten de apps-trein genomen Het zijn heus niet enkel de grote steden die deze weg opgaan. Er zijn zelfs nogal wat steden die geen aanbod hebben.

 Slechts uitzonderlijk zijn het de openbare besturen die de app aanbieden. Soms zijn het firma’s, in opdracht van de gemeenten. Soms zijn het ook compleet onafhankelijke ontwikkelaars. Er zijn ook firma’s die voor zowat alle steden dezelfde app aanbieden, niet altijd in opdracht van de overheden.

Steeds is het oppassen geblazen. Je kijkt best eens naar de datum van de laatste update: een app verliest zeer vlug zijn actualiteitswaarde. Soms zijn de commentaren nuttig, maar dikwijls zijn die even betrouwbaar als de waarderingen op bepaalde restaurant-websites. De kwaliteit van de apps is niet altijd van een even hoog niveau.

Meestal bieden de gemeenten een standaard-app aan: activiteiten in de gemeente, informatie over gemeentelijke diensten, melding van problemen, soms kortingen bij de lokale handelaars.

Enkele eyecatchers

  • De stad Gent gebruikt de mogelijkheden van open data. De resultaten vind je op appsforghent.be. Het aanbod is nogal indrukwekkend: van fietsroutes tot stadsspelen, een app om de lichtvervuiling te meten en een app met de nogal zwartgallige naam “ik haat Gent”. Dat sommigen hun creativiteit de vrije loop laten blijkt uit de app “peepost Gent”. Hier vind je gemakkelijk de openbare toiletten. Wellicht nuttig in de stad tijdens de Gentse Feesten.
  • De stad Antwerpen heeft zelf nogal wat apps in de aanbieding en vult dat aanbod enthousiast aan:
    • de Antwerp Museum App leidt je rond in de vele musea.
    • de “slimnaarantwerpen”-app toont je de weg tussen de werken door. Wellicht zal die app steeds nuttiger worden.
    • “Welkom in Antwerpen” is bedoeld voor nieuwkomers in de stad, maar uit de commentaren blijkt dat ook Antwerpenaars die best nuttig vinden.
  • Voor Brugge is het aanbod vooral toeristisch, dat zal weinigen verwonderen. Maar ook hier een leuke app: een Spaanse student aan de plaatselijke hogeschool heeft een bijzondere soort routeplanner ontwikkeld: je kan erop kijken waar de ijskarren van een bepaalde firma zich bevinden. Spijtig genoeg is die app nog niet stabiel, en moeten we misschien zelf op zoek gaan naar een ijsje.
  • Een uitzwaaier voor de speelvogels onder ons: een groep studenten en jeugdbewegers heeft een stadsspel-app voor Sint-Niklaas (de stad, niet de goedheilige man) ontwikkeld: www.stadsspelapp.be.