Natraject ViA-Rondetafel: bevindingen van de consultatieronde stadscontracten

  • 22 juni 2012

De eerste stadscontracten tussen de Vlaamse Regering en elk van de 13 centrumsteden lopen dit jaar af. Vlaams minister van Steden, Freya Van den Bossche, gaf al in haar beleidsnota aan dat de stadscontracten worden geëvalueerd en bijgestuurd met oog op de komende lokale legislatuur. Thuis in de Stad hield de voorbije weken een ruime consultatie bij de Vlaamse beleidsdomeinen en steden.

Nood aan inclusieve benadering

De stadscontracten werden eind 2007 afgesloten tussen de Vlaamse Regering en elk van de dertien centrumsteden. Ze bevatten wederzijdse engagementen van zowel de Vlaamse Regering als van de stadsbesturen rond stadspecifieke projecten en rond het algemene thema 'wonen'. Vooral de steden drongen aan op een instrument dat de vaak gefragmenteerde benadering door de Vlaamse overheid bij stadsprojecten kon omvormen tot een meer gecoördineerde benadering. Inclusieve projecten op stadsniveau veronderstellen een Vlaamse overheid die op eenzelfde inclusieve manier werkt.

Resultaten

Elk stadscontract bestaat uit een aantal specifieke engagementen of deelprojecten. Een doorlichting van de stadscontracten toont aan dat op de meeste van deze deelprojecten substantiële voortgang werd geboekt. Toch zijn er binnen een aantal contracten nog heikele punten die voor vertraging zorgen en waaraan gewerkt moet worden. Aan de grondslag hiervan liggen doorgaans verschillende verwachtingen tussen de betrok stad enerzijds en de Vlaamse overheid anderzijds. Beide partners (de stadsbesturen en de Vlaamse Overheid) blijven voorstander van een verdere verbeterde samenwerking.

Nieuwe uitdagingen, nieuwe aanpak

De projectmatige, sectorale aanpak volstaat niet meer om de huidige stedelijke en maatschappelijke uitdagingen aan te gaan. Die vaststelling geldt zowel voor het Vlaamse beleid als voor het beleid dat de centrumsteden zelf voeren.

De aandachtspunten uit de consultatieronde sluiten aan bij de bevindingen van de ViA-Rondetafel. Om de noodzakelijke ruimtelijke, sociale en klimatologische veranderingen binnen onze steden te realiseren, is een transversale aanpak nodig. Zo gaf Filip De Rynck op de ViA-Rondetafel in zijn 'retrospectie, introspectie en prospectie van het Vlaamse stedenbeleid' een pleidooi om het stedenbeleid minder te richten op stedelijke projecten en te evolueren naar meer 'open programma's die op de langere termijn werken aan systemische transities in de stad (…).'

Ook naar aanleiding van de visitatie stedenfonds 2011 kozen de meeste stadsbesturen voor gespreksthema's met een transversaal en programmatorisch karakter (duurzaamheid, kindvriendelijkheid, kansarmoedebestrijding). De visitatieteams ervoeren tijdens de gesprekken bovendien een duidelijke trend binnen de steden om in de toekomst sterker in te zetten op zowel gebiedsgerichte als thematische programma's. De programmagedachte sluit ook aan bij de transitiegedachte van het ViA-traject 'duurzame en creatieve steden'.

Of een transversale en programmatorische aanpak de nieuwe basis is voor nieuwe overeenkomsten en voor een vernieuwde vorm van samenwerking wordt de komende weken verder uitgewerkt en afgetoetst met Vlaamse beleidsdomeinen en met de vertegenwoordigers van de steden (burgemeesters, secretarissen …). Het is de bedoeling dat tegen de nieuwe lokale legislatuur de krijtlijnen getrokken worden voor een dynamische samenwerking.