Interview met mobiliteitsspecialist Willy Miermans

  • 19 september 2012

Naar aanleiding van de week van de mobiliteit brengen we een interview met mobiliteitsspecialist Willy Miermans. Als lid van de jury voor stadsvernieuwingsprojecten bespraken we de mobiliteit binnen stadsvernieuwingsprojecten en de rol die steden kunnen spelen op vlak van duurzame mobiliteit. We hoorden veel positieve dingen maar ook een pleidooi voor een duidelijke en consequente aanpak.

De Vlaamse overheid subsidieert al 10 jaar stadsvernieuwingsprojecten. Ziet u in die periode grote veranderingen m.b.t. de aanpak van mobiliteit door de steden?

'Absoluut. Mobiliteit speelt een grote rol binnen stadsvernieuwing. Bijna alle steden zijn daarmee bezig. Getuige daarvan zijn de vele stationsomgevingen die de laatste jaren aangepakt worden: Aarschot, Aalst, Hasselt, Leuven, … Dat is zeker een gunstige tendens, al vind ik de ruime parkings aan of onder de stations niet de gewenste manier van werken. Het autoverkeer moet immers nog door de binnenstad. Ik vind Park & Rides een beter systeem, maar dan georiënteerd op kleine opstapplaatsen. De stedelijke pendelaars kunnen ook met De Lijn – die in elke centrumstad een degelijk stadsnet heeft ontwikkeld - of de fiets naar het station. Dat zorgt trouwens voor een goede modal split.'

Zijn er nog andere interessante stadsvernieuwingsprojecten die betrekking hebben op mobiliteit?

'Bij stadsvernieuwing ligt de focus zelden op mobiliteit. Stadsvernieuwingsprojecten hebben wel invloed op mobiliteit en het mobiliteitsgedrag. We zien grote investeringen in de publieke ruimte. Die wordt aangenamer. Mensen zijn daardoor sneller geneigd om te voet te gaan of de fiets te nemen. Dat zorgt echt wel voor een positieve spiraal. Ook de investeringen in wonen en woonomgevingen heeft invloed. Meer mensen willen terug in de stad wonen of blijven in de stad. En stadsbewoners verplaatsen zich vaker op een duurzame manier. Infrastructureel zie je natuurlijk ook interessante realisaties. Zo zijn er in Antwerpen voetgangersassen van het centrum naar het havenkwartier en het MAS/'t Eilandje.'

Wat zijn aanbevelingen op vlak van duurzame mobiliteit voor steden die een subsidie voor stadsvernieuwing aanvragen?

'De projecten die worden ingediend zijn van een hoog kwaliteitsniveau. De verweving van verschillende functies binnen stadsprojecten zorgt voor meer levendigheid in de stad en dragen positief bij aan de mobiliteit. Je ziet in de binnenstad leuke dingen ontstaan. Op niveau van de rasterstad is er wel nog verbetering nodig. Dat valt niet binnen de scope van stadsvernieuwingsprojecten. Maar op vlak van mobiliteit moeten stad en randgemeenten tot consensus zien te komen op basis van een eerlijke verdeling van lasten en lusten. Mobiliteit overstijgt de stedelijke contouren, denk aan tramlijnen en park&rides. Daarvoor moet de randgemeente meewerken. De Vlaamse overheid zou die stadsregionale samenwerking kunnen stimuleren.'

Hoe kunnen steden een duurzaam mobiliteitsgedrag van hun bewoners en bezoekers stimuleren?

'Steden doen dat al. Ik zie interessante ontwikkelingen op vlak van het parkeerbeleid. Antwerpen, Kortrijk, Gent en Genk leveren goede praktijkvoorbeelden. Maar ik zie dat de auto toch nog teveel beslag neemt op het publiek domein. Bewoners krijgen nog te gemakkelijk gratis parkeerruimte op de openbare weg, zelfs voor een tweede wagen. Je kan natuurlijk de auto niet van de ene dag op de andere uit de stad of wijk bannen. Ik zie meer heil in buurtparkings. Steden kunnen ruimte ook beter complementair benutten. Parkings van bedrijven kunnen bijvoorbeeld in het weekend of 's avonds gebruikt worden voor bewoners.'

'Ik merk ook dat mensen, en vooral jongeren, de klik maken dat de hoogdagen van de auto voorbij zijn. Die mensen kan je stimuleren door in voldoende fietsinfrastructuur te voorzien of autodelen te stimuleren.'

Steden spelen een voortrekkersrol in de samenleving. Hoe kunnen ze dat doen op vlak van duurzame mobiliteit?

'Stadsbewoners hebben sowieso een kleinere voetafdruk. Ze verplaatsen zich meer te voet, met de fiets of gebruiken makkelijker het openbaar vervoer. Het probleem ligt meer bij het verplaatsingsgedrag van stadsgebruikers. Zoals ik al aangaf, heeft de stad dat niet alleen in handen. Maar met een duidelijk parkeerbeleid heeft de stad een belangrijke sleutel tot duurzame mobiliteit in handen. 15 tot 25% van verkeer in onze steden is zoekverkeer. Dat is een overbodige kost. Je kan bezoekers beter directief naar parkings loodsen. Maastricht levert hiervan een goed voorbeeld. Er is een strikt parkeerbeleid met een parkeerroute voor bezoekers en dure parkeerplaatsen in de binnenstad. Daarmee worden stadsbezoekers ook gestimuleerd om met het openbaar vervoer de stad te bezoeken. De binnenstad heeft door die maatregelen een aantrekkelijk profiel. Het autogebruik in Maastricht ligt dan ook op een schamele 13%.'

'Maastricht toont, net als Grenoble, dat je met ontvlechting van netwerken ook veel kan bereiken. Bij ontvlechting worden bepaalde routes enkel door het openbaar vervoer gebruikt. Ze kunnen eventueel als fietsassen dienen. Maar auto's mogen er niet langs. Dat zorgt ervoor dat de verplaatsingstijd met het openbaar vervoer of de fiets vermindert en vormt een belangrijke stimulans voor duurzaam verkeer. In Antwerpen zou je dat kunnen toepassen op de verbindingen tussen het Zuid en het centrum. De leien, de nationale straat en de kaaien volgen er dezelfde assen. Een verbinding kan perfect autovrij gemaakt worden.'

Meneer Miermans, bedankt voor het gesprek.

'Graag gedaan'.

Wenst u meer info over duurzame stedelijke mobiliteit? We zetten naar aanleiding van de week van de mobiliteit op onze 'smart cities inspiratieblog' goede praktijken uit binnen- en buitenland in de kijker.
>> Naar de 'smart cities inspiratieblog'.