Harelbeke gaat slim om met de jeugdmonitor

  • 12 december 2018

Met de jeugdmonitor ontwikkelde de Vlaamse overheid een handig instrument om lokale besturen een duwtje in de rug te geven bij het uitstippelen van een kindvriendelijk beleid. Via een hele reeks online vragen kunnen steden en gemeenten jonge burgers bevragen over hun buurt, hobby’s en school. Robbe Bleuzé, jeugdconsulent bij de stad Harelbeke, vertelt ons hoe de stad met deze online tool aan de slag is gegaan.

Waarom zijn jullie met deze bevragingstool aan de slag gegaan?

Harelbeke kent een traditie van bevragen. Volwassenen krijgen inspraak in het lokale beleid, zeker bij de voorbereiding van een nieuwe legislatuur. Wij hadden de gewoonte om via de jeugdraad, speelpleinen en andere creatieve kanalen te peilen naar wat reilt en zeilt in de leefwereld van jongeren. Deze tool leek ons een goed kanaal om dat op een systematischere manier te doen. Op die manier willen we er vanuit de jeugddienst voor zorgen dat de stem van jongeren meegenomen kan worden bij de voorbereiding van het nieuwe meerjarenplan.

Hoe hebben jullie je georganiseerd?

We hadden het geluk te kunnen beschikken over een stagiair die van aanpakken wist. Hij heeft de stedelijke scholen, dertien in totaal, gecontacteerd. Deze scholen zijn goed verspreid over het grondgebied van Harelbeke en zijn deelgemeenten. Het maken van praktische afspraken, zeker wat betreft het gebruik van een lokaal en de aanwezige iPads en laptops, verliep vlot. Omdat wij vanuit de jeugddienst steeds zorgden voor begeleiding terwijl kinderen en jongeren de vragen beantwoordden, was de praktische organisatie niet erg belastend voor de scholen. Zij hebben ingestaan voor het informeren van de ouders over de organisatie en het doel van de bevraging.

Jullie hebben dus kinderen en jongeren bevraagd?

Inderdaad, de jeugdmonitor bevat twee vragenlijsten: één voor kinderen en één voor tieners. Daar in Harelbeke zowel basis- als secundaire scholen aanwezig zijn, leek het ons nuttig om jongeren vanaf het derde leerjaar tot en met het tweede middelbaar te bevragen. In totaal hebben 1.176 kinderen en jongeren een vragenlijst ingevuld, goed verspreid over de leeftijdscategorieën. Alle bevragingen zijn in een periode van een maand kunnen doorgaan.

De jeugdmonitor is opgebouwd rond drie thema’s. Over welke thema’s hebben jullie hen bevraagd?

We hebben ervoor gekozen om alle kinderen en jongeren de vragen omtrent ‘Mijn school en hobby’s’ te laten invullen. Op die manier wilden we een zo breed mogelijk beeld krijgen over hoe kinderen en tieners het leren en het schoolklimaat ervaren, welke hobby’s ze hebben en hoe ze zich verplaatsen in hun woonomgeving. Jongeren vanaf het vijfde leerjaar hebben we ook de vragen omtrent ‘Spelen en buiten zijn’ laten invullen, omdat we te weten wilden komen welke mogelijkheden deze leeftijdsgroepen hebben om te sporten en spelen in Harelbeke. Het thema ‘Iets doen voor andere mensen, zorgen voor mijn buurt’ hebben we nog niet bevraagd. Dat komt misschien in een volgende ronde aan bod.

Konden de kinderen en jongeren vlot overweg met de vragen?

Jongere kinderen konden niet altijd even makkelijk de vragen beantwoorden, zeker als ze het Nederlands nog niet voldoende machtig zijn. Wij hebben daarom steeds gezorgd voor begeleiding.  Het is immers belangrijk dat ook kinderen die meer hulp nodig hebben, de kans krijgen om de vragenlijst even goed in te vullen. Tieners slagen er wel in om de vragenlijst vrij zelfstandig in te vullen.

Hoe gaan jullie om met de resultaten?

De tool laat toe om, eens de enquêtes achter de rug zijn, een overzichtelijk rapport met de resultaten op te vragen. Zo beschikken we nu over drie rapporten: een rapport met de resultaten van de bevraging van leerlingen in het 3e en 4e leerjaar, van leerlingen in het 5e en 6e leerjaar, en van leerlingen in het 1e en 2e middelbaar. Die resultaten hebben we nadien zelf geïntegreerd in één rapport, dat we overgemaakt hebben aan diegenen die betrokken zijn bij de voorbereiding van de omgevingsanalyse. Het resultaat is dat een aantal gegevens verwerkt zijn in de omgevingsanalyse en dus meegenomen kunnen worden bij de voorbereiding van het nieuwe strategische meerjarenplan. Die werkzaamheden starten vanaf januari 2019.

En wat zijn de verdere plannen?

We hebben de ambitie om rond een aantal resultaten verder overleg te plegen met de andere vrijetijdsdiensten van de stad. Op basis van de bevragingen stellen we een daling van de deelname aan sportclubs vast bij jongeren vanaf het vijfde leerjaar. Is daar iets aan te doen? Of geven tieners aan dat voor hen binnen Harelbeke minder vrijetijdsaanbod aanwezig is. We willen met collega’s van andere diensten bekijken hoe we voor deze doelgroep een aanbod kunnen ontwikkelen. Ook met de dienst onderwijs willen we een aantal resultaten verder bekijken.

De jeugdmonitor is dus de moeite waard?

Zeker! Het afnemen van de bevragingen vergt een serieuze tijdsinvestering van onze jeugddienst, maar loont. Nu beschikken we over informatie waarmee we het jeugdbeleid kunnen opentrekken en met andere diensten kunnen bekijken hoe we een beleid voor een meer kindvriendelijk Harelbeke kunnen uitstippelen. De diensten sport en onderwijs heb ik reeds aangehaald. Maar over de bevraagde thema’s kunnen we ook met andere diensten aan de slag.

Een tip voor lokale besturen die met de jeugdmonitor tool aan de slag willen?

Durf voldoende groots te denken. Hoe meer kinderen en jongeren de jeugdmonitor invullen, hoe meer je kan doen met de resultaten en mensen overtuigen om mee te gaan in je verhaal!

 

Benieuwd?  www.jeugdmonitor.vlaanderen.be

Hoe beleven kinderen en jongeren hun woonomgeving? Hoe ervaren ze het leren en het schoolklimaat, hun hobby’s en verplaatsingen in hun omgeving? Zijn ze betrokken bij het buurtleven? Hebben ze voldoende tijd en ruimte om te kunnen spelen en sporten?

 

De jeugdmonitor is een bevraging die iedere Vlaamse gemeente en stad gratis online kan afnemen bij groepen kinderen en jongeren, en dit vanaf het derde leerjaar tot en met het tweede middelbaar. Omdat zij niet expliciet worden bevraagd in de gemeente- en stadsmonitor, kan je de jeugdmonitor gebruiken om hun stem kenbaar te maken. De vragen peilen naar de perceptie van kinderen en jongeren over hun buurt, hun stad of gemeente.