Growfunding, de Brusselse versie van crowdfunding

  • 21 februari 2018

Hanne Lahousse verliet het team stedenbeleid zomer 2017 om deel uit te maken van de vzw Growfunding. Inmiddels is Hanne helemaal ingeburgerd in haar nieuwe baan en staat ze ons te woord. Deze jonge vzw bestaat nu vijf jaar. Met duizenden mensen sloegen ze de handen in elkaar om bottom-up stadsprojecten te lanceren.

Hoe is Growfunding ontstaan?

Eind 2012 keurde het Europees Sociaal Fonds de projectaanvraag goed van de onderzoeksgroep MIRO verbonden aan de opleiding Sociaal Werk, Odisee (voorheen HUBrussel). De onderzoekers kregen een jaar de tijd om een antwoord te formuleren op de volgende vragen: “Hoe kan crowdfunding ingezet worden om het sociale, culturele en economische potentieel van de stad te benutten?“ en “Hoe kan crowdfunding nieuwe netwerken, relaties en samenwerkingen creëeren tussen mensen, organisaties en lokale overheden?”.

Gesteund door vijf Brusselse partners (Beursschouwburg, Cultuurnet, 
Globe Aroma, Met-X en SoCrowd) en het Nederlandse crowdfundingplatform Voordekunst.nl was de opzet om een blauwdruk te ontwikkelen voor een sociaal-innovatief crowdfundingplatform op maat van de stad Brussel.

De onderzoekers zetten een pilootfase (link naar partnerpagina) op in de Brusselse context. Tussen december 2013 en februari 2014 lanceerden ze dertien kleinschalige Brusselse projecten. Op die drie maanden tijd ondersteunden 1440 growfunders de projecten voor een totaalbedrag van 66.600 euro. Acht van de dertien projecten werden gerealiseerd.

Gewapend van start met de onderzoeksresultaten en de opgedane ervaring uit de pilootfase ging Growfunding definitief online in oktober 2014. Sindsdien lanceerden we 55 projecten (juli 2016). Het voorbije jaar, van september 2015 tot juli 2016 bedroeg het slaagpercentage 94%.

Als resultaat van een praktijkgericht onderzoek was Growfunding ingebed binnen de Odisee Hogeschool, campus Brussel. Dankzij een structurele subsidie die de VGC geeft in het kader van het Stedenfond is Growfunding sinds juli 2016 als spin-off verzelfstandigd in een vzw.

Hoe staat het met gesteld met crowdfunding in België?

Crowdfunding is aan verzamelnaam dat vele ladingen en vormen dekt. Zoals de naam zegt, ga je bij de ‘crowd’ op zoek naar alternatieve financiering voor een bepaald project. Afhankelijk van de relatie die tussen de projecthouder en de donateur ontstaat, kan je twee hoofdvormen onderscheiden: financiële en sociale crowdfunding. Growfunding focust zich op deze laatste. Wij zijn hierin niet de enige speler in België, naast Growfunding heb je bijvoorbeeld ook Socrowd. Hoewel onze manier van werking verschillend is, delen we dezelfde visie.

Sociale (ook wel civic) crowdfunding zet participatieve financiering in als een middel tot maatschappelijke verandering. Via civic crowdfunding vloeit geld en middelen naar projecten met een positieve impact op de samenleving. Op die manier wordt de ‘crowd of massa’ gemobiliseerd om deel te nemen aan projecten die elk op hun manier een antwoord bieden op hedendaagse maatschappelijke uitdagingen.

Gekende crowdfunding platformen zijn Mymicro Invest, KissKiss Bank Bank, Ulule, …

Specifiek over crowdfunding op maat van steden hebben de stad Gent, ingebed bij dienst Beleidsparticipatie, en sinds kort ook de Stad Mechelen een eigen platform.

Zijn er andere organisaties of individuen buiten Brussel die bij jullie een crowdfunding organiseren?

Omdat wij meer en meer de vraag krijgen van organisaties of individuen die een crowdfundingcampagne bij ons willen opzetten, maar die niet in Brussel operatief zijn, gaat Growfunding geregeld partnerschappen aan met andere (koepel)organisaties. Wij bieden hen onze website en trajectondersteuning en coaching aan, maar de partnerorganisatie neemt mee de communicatie en het verspreiden binnen de juiste netwerken op zich. Ons eigen netwerk is immers voornamelijk tot Brussel beperkt. Zo hebben we al twee jaar op rij een partnerpagina voor de Bond Beter Leefmilieu. Met hen organiseren we dan een thematische projectoproep rond initiatieven die de transitie naar een duurzamere samenleving bevorderen. Hierbinnen passen bijvoorbeeld projecten die hernieuwbare, circulaire of deeleconomie bevorderen. Een andere belangrijke partner van Growfunding is Village Partenaire, een gratis coachingservice voor het oprichten van een bedrijf. Haar missie is om mensen te begeleiden die een eigen zelfstandige activiteit in Brussel wil creëren of ontwikkelen. Op de partnerpagina met hen komen eerder start-ups zoals Brouwerij En Stoemelings of Velocom. Vorig jaar hebben we ook voor de eerste keer samen met het Regionaal Landschap Pajottenland en Zennevallei een projectoproep gelanceerd. Binnen die samenwerking hebben we enkele initiatieven die actief zijn in hun regio kunnen lanceren, zoals een boek over het Hallerbos. En tenslotte was er in 2016 de eenmalige partnerpagina met Antwerpen aan 't woord VZW die kleinschalig collectief initiatieven, artistieke projecten, nieuwe oplossingen voor collectieve problemen, of leuke inspirerende projecten wil vooruit helpen binnen de stad Antwerpen.

Je zei dat Growfunding een van de iniatieven is die crowfunding concretiseert in Brussel. Hoe werkt Growfunding precies ?

Growfunding werkt op basis van beloningen volgens een getrapt donatiesysteem. Legaal gezien worden de financiële bijdragen via ons platform aan een project gezien als gift. Afhankelijk van de grootte van de financiële bijdrage ontvangt de schenker een originele beloning die hem of haar op een of andere manier betrekt bij het project. Via de beloningen kunnen de projecthouders het platform dus inzetten om uiteenlopende doelstellingen te realiseren. Denk bijvoorbeeld aan een project dat wil sensibiliseren over voedselafval en met voedseloverschotten aan de slag willen. Een beloning kan dan bijvoorbeeld een kookworkshop voor 10 personen zijn. Growfunding is dus meer dan louter een financieringsinstrument en de transacties gebeuren niet louter online, maar donateurs worden ook gestimuleerd om met het project offline in contact te komen.

Als projecthouder betrek je dus niet enkel je eigen achterban, je zet ook in op het bereiken van nieuwe netwerken. Wanneer je een project via Growfunding lanceert, nodig je je hele omgeving en zelfs de ruime samenleving uit om deel te nemen. Bij het opbouwen van je campagne leer je hoe je nieuwe contacten en organisaties op verschillende niveaus en binnen verschillende domeinen kan bereiken. Het getrapt donatiesysteem helpt daarbij, want wij merken dat individuen eerder bedragen onder de 100€ geven, terwijl de grotere donaties boven de 100€ gericht zijn op bedrijven, organisaties of instellingen. Als bedrijf kan het bijvoorbeeld ook leuk en interessant zijn om de organisatie die met voedseloverschotten aan de slag gaat te vragen om de catering van het volgende bedrijfsfeest te laten doen. Zo komen je werknemers in contact met een lokale organisatie die lekker eten aanbiedt en worden onbewust gesensibilseerd rond een maatschappelijke uitdaging.

Mensen informeren over je project is noodzakelijk, hen actief erbij betrekken is nog beter. Die extra dimensie stelt Growfunding voorop. Het inzetten van participatieve beloningen zijn hierbij cruciaal. Samen met de projecthouders gaat Growfunding op zoek naar originele beloningen die growfunders en projecthouders bij elkaar kunnen brengen. Zo worden growfunders ook deelnemers en kunnen projecten een duurzaam netwerk uitbouwen en hun sociale impact vergroten.

En wat houdt Socrowd in?

SoCrowd is een ander crowdfundingplatform actief in Vlaanderen. De naam SoCrowd staat voor ‘sociale crowdfunding’ en is een innovatief en creatief financieringsinstrument voor organisaties met een maatschappelijke meerwaarde. SoCrowd geeft financiële zuurstof aan duurzame initiatieven in de sociale, culturele en zorgsector door het aantrekken van privékapitaal te begeleiden.

Het platform versterkt via het co-financieringsmodel de band tussen een organisatie en haar actieve achterban. Socrowd gelooft in een cofinancieringsmodel en in de organisaties die op www.socrowd.be staan: voor elke euro dat de organisatie kan verzamelen, krijgen ze 3 euro ter beschikking onder de vorm van een renteloze lening.

Zijn alle Growfunding campagnes succesvol?

Growfunding werkt op basis van twee principes: belonen en alles of niets.

In ruil voor een bijdrage aan een project, ontvang je een participatieve beloning op maat. Pas als het project minimum 100% van het doelbedrag heeft opgehaald, is de campagne geslaagd en wordt het opgehaalde bedrag overgemaakt aan de projecthouders. Zo niet, krijg je als growfunder je bijdrage terug. In de praktijk merken we wel dat meer dan 85% van de projecten slaagt en gemiddeld 115% van hun doelbedrag ophalen. Die ‘alles of niets’ lijkt dus wel te werken.

Wat komt er allemaal bij kijken bij het opzetten van een Growfundingproject?

Bij de opstart van een Growfundingproject komt heel wat kijken. Mensen of organisaties met een inspirerend plan kunnen daarom rekenen op specifieke ondersteuning.

  • Hoe communiceer je wervend over je project?
  • Hoe bereik je de juiste mensen?
  • Hoe activeer je sociale netwerken?
  • Hoe kun je andere mensen actief betrekken bij de uitvoering van je project?
  • Welke participatieve beloningen kan je inzetten?
  • Hoe vertaal je je project in een online video?

Elk Growfundingproject is een inspirerend verhaal van Brusselaars die zich inzetten voor hun stad en die iedereen uitnodigen om deel te nemen. Growfunding zet expliciet in op een positieve beeldvorming van Brussel als creatieve, sociale en ondernemende stad en dit zowel bij de publieke opinie, bij opiniemakers als bij de Belgische beleidsactoren in de verschillende overheden. Als communicatieplatform versterkt Growfunding deze boodschappen via verschillende kanalen.

Geven jullie na de opstart nog ondersteuning aan de projecten?

Ja, want een Growfundingcampagne tot een goed einde brengen, vraagt een intensieve opvolging. Daarom zet Growfunding sterk in op het ondersteunen van de projecthouders. Mensen of organisaties met een inspirerend plan kunnen rekenen op specifieke ondersteuning. Wij zijn bij manier van spreken dag en nacht bereikbaar voor hen.

Als (kandidaat-) projecthouder kun je gratis deelnemen aan twee interactieve workshops waarin we samen aan de slag gaan om jouw Growfundingcampagne in de steigers te plaatsen. Tijdens de workshops geven we concrete tips en zorgen we voor een individuele begeleiding op maat.

Die individuele begeleiding hangt natuurlijk af van de sterkte van het netwerk van de projecthouder en het project zelf. De ene projecthouder heeft al meer nood aan onze ondersteuning dan de andere. Bij sommige projecten gaan we ook mee offline evenementen organiseren, omdat we zeer sterk geloven in die fysieke ontmoetingen en bieden we na de campagne onze hulp aan bij het realiseren van de rewards.

Doen jullie nog andere zaken dan growfundingprojecten opstarten, opvolgen en begeleiden?

Ja, crowdfunding is een nieuw concept met veel verschillende gezichten. Om onze expertise rond crowdfunding te delen hebben we een vormingsaanbod, organiseren we praktijkgerichte infosessies en bieden we consultancy op maat aan. We gaan bijvoorbeeld dieper in op de verschillende vormen van crowdfunding: van financiële tot sociale crowdfunding. Daarnaast geven we een overzicht van de belangrijkste spelers op deze snel evoluerende markt. We leggen uit hoe je crowdfunding kan inzetten als financiële hefboom, als communicatietool en als netwerkinstrument . Een crowdfundingcampagne opbouwen is vaak maatwerk. Naast de Growfundingworkshop voor nieuwe projecthouders, wordt het Growfundingteam ook regelmatig gevraagd om een advies op maat te geven. Dat kan voor (startende) ondernemingen, artistieke en audiovisuele projecten, projectideeën van maatschappelijk kwetsbare jongeren... Met een partnerpagina op maat (zoals die van de Bond Beter Leefmilie) kan je Growfunding inzetten als sociale en financiële hefboom, ook buiten Brussel.

Waar andere crowdfundingplatformen enkel een website aanbieden (white label), krijg je bij Growfunding het totaalpakket: een eigen Growfundingpagina én individuele ondersteuning tijdens het volledige traject.

  • We ondersteunen het lanceren van een call for projects en bij de selectie van de projecten;
  • We organiseren een trajectondersteuning op maat voor alle projecthouders;
  • We lanceren een partnerpagina en plaatsen alle projecten online;
  • We adviseren de projecthouders en platformhouder over de communicatiestrategie;
  • We plannen een gezamenlijke evaluatie na afloop van de projecten en denken samen na over een vervolgtraject.

Onderzoek en ontwikkeling zijn hoekstenen van Growfunding. Het platform, ontstaan als resultaat van een praktijkgericht onderzoek, wil via onderzoek en ontwikkeling een pioniersrol blijven spelen in de verder uitbouw van social impact crowdfunding. Daarom organiseren we jaarlijks ook zelf een conferentie rond de rol en toekomst van civic crowdfunding. Afgelopen maand hebben we bijvoorbeeld in de Beursschouwburg een tweedaags festival georganiseerd waarop 8 buitenlandse, gelijkaardige platformen (uit Detroit, Montreal, Londen, Parijs, …) aanwezig waren en hun kennis hebben gedeeld. Verder organiseren we geregeld evenementen om onze projecten wat in de kijker te kunnen zetten.

Growfunding