Good Transport Plan Bristol creëert groot draagvlak voor duurzame mobiliteit

  • 18 mei 2016

Bristol is altijd al een buitenbeentje geweest. Het begint al met het vreemde statuut. Bristol is zowel een stad als een bestuurlijk graafschap. Uniek in zijn soort. In navolging van andere duurzame steden in Europa, wil Bristol meer dan andere steden in het Verenigd Koninkrijk het etiket duurzame koploper op gekleefd krijgen. En met succes! Vorig jaar sleepten ze de European Green Capital Award in de wacht. Dit jaar pakt de stad uit met het Bristol Good Transport Plan om de verkeersstromen te verduurzamen. Het nieuwe mobiliteitsplan kan meteen rekenen op een groot draagvlak bij heel wat burgers, bedrijven en non-profit organisaties. Een fascinerende ontwikkeling.

Minder fossiele brandstoffen

Bristol stelt zich al enkele jaren tot doel om het Britse Freiburg te worden. In 2009 trad de stad uit de schaduw met het gerenommeerde Peak Oil-rapport. Daarin dacht het stadsbestuur na over een toekomst waarbij goedkope olie niet langer voor handen is. De impact op ons dagelijks leven zou groot zijn zonder meer duurzame leefpatronen. Met deze kernboodschap ging Bristol verder aan de slag. Het leidde in 2011 tot het Who feeds Bristol-rapport waarbij de beleidsmakers de hele voedselketen voor Bristol in kaart brachten. Het stadsbestuur nam de aanbevelingen ernstig en het rapport mondde uit in het Bristol Good Food Plan. Het leverde de stad de European Green Capital Award op in 2015.

Maar daar liet Bristol het niet bij. Het leidde tot een nieuwe vraagstelling: hoe kunnen we ons zo duurzaam mogelijk verplaatsen in Bristol? Het klinkt als een serieuze uitdaging, maar het was wel de hamvraag waarmee het Bristol Green Capital Partnerschip toestapte naar de wandel- en fietsvereniging Sustrans. Samen willen ze komaf maken met de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. Het transport in en rond Bristol kan volgens hen veel properder, aangenamer, goedkoper en efficiënter.

Uitgebreide stakeholdersbevraging als uitgangspunt

Sustrans ging grondig tewerk. Hun medewerkers betrokken een wijd spectrum aan organisaties, bedrijven en actiegroepen tijdens de voorbereidingsfase. Hun kernboodschap was een positief en inclusief verhaal, waarbij iedereen zijn steentje kan bijdragen en er uiteindelijk ook beter van wordt. Op die manier wisten ze vrij snel de input van 1.300 mensen te verzamelen. Dankzij de Green Capital Award konden ze ook vrij makkelijk grote bedrijven en organisaties overtuigen om het plan te ondersteunen. Zo ontstond er een breed forum dat diep wist door te dringen tot de diverse bevolkingslagen van Bristol. Deze aanpak werkt. De initiatiefnemers bereiken burgers die traditionele bevragingsmethodes vaak over het hoofd zien. Met het plan dat nu voorligt, hopen ze de inwoners van Bristol te overtuigen dat het effectief ook anders kan. Ze hebben er een collectief streefdoel van gemaakt.

De drijvende kracht achter dit project is Ian Barret (directeur van Sustrans en ondervoorzitter van Bristol Green Capital Partnership). “Het Good Transport Plan is een unieke kans om de inwoners te betrekken bij de ontwikkeling van een gezamenlijke visie op de plaatselijke en doorgaande verkeersstromen. We hebben de trekkers van verschillende eerdere, kleinschaliger campagnes  bijeengebracht om mee te denken aan de uitbouw van ons toekomstige transportsysteem. We hanteren daarbij een tijdsperspectief van 20 à 30 jaar.”

Goede praktijken als inspiratiebron

De sterkte van dit project ligt niet alleen in het betrekken van zoveel mogelijk stakeholders. De focus is minstens even belangrijk en die ligt op al bestaande goede praktijken. Concreet gaat het om mobiliteitswijzigingen of -werken die positieve effecten met zich meebrengen. Het Good Transport Plan laat evenwVisuele weergave Good Transport Plan Bristolel voldoende ruimte voor nieuwe initiatieven. Die moeten rekening houden met negen doelstellingen:

  • Betaalbaar en betrouwbaar openbaar vervoer.
  • Kwaliteitsvolle en met elkaar verbonden wandel- en fietsnetwerken.
  • Verhoogd en gedeeld gebruik van voertuigen die weinig broeikasgassen uitstoten in combinatie met voldoende bijtank- of oplaadpunten.
  • Minder zwaar vrachtverkeer op de weg en beter op elkaar afgestemde leveringen.
  • Op mensen gerichte stadscentra door de verkeersstromen af te bouwen.
  • Samenwerking bevorderen en het probleemoplossend vermogen van bevolkingsgroepen verhogen.
  • Aanmoedigen van thuiswerk.
  • Kinderen stimuleren om te rennen en te trappen voor hun welzijn.
  • Aantonen dat duurzame en actieve verplaatsingen voor iedereen beter zijn.

Startpunt, geen eindpunt

Het initiatief krijgt veel steun. Het departement Energie en Klimaatsverandering en de Bristol 2015 Company staan in voor de financiering. Ze herinvesteren de steun die ze als Green Capital ontvangen van de Europese Commissie. Bristol is niet voor niets de groene hoofdstad van Europa in 2015. Niet alleen de overheid en verenigingen dragen hun steentje bij. Meer dan 20 commerciële bedrijven zetten hun schouders onder het Plan. De meest gekende daarvan bij ons zijn DHL en Rent-a-Car. Zij ondervinden dagelijks hinder door files en gebrekkige infrastructuur en zien ook de commerciële belangen in van een goede samenwerking met dit nieuwe mobiliteitsplatform dat Bristol Good Transport is.

Ann O’Driscoll is directeur van North Bristol SusCom, een niet onbelangrijk werkgeverscollectief uit het noorden van de stad. Zij stellen ca. 40.000 mensen te werk. “Elke dag opnieuw ondervinden onze klanten en medewerkers fileleed. Dit heeft een negatieve impact op onze bedrijven. Al lang ijveren we voor een duurzamer verplaatsingsgedrag. We zijn dan ook trots dat de stad een nieuwe mobiliteitsvisie wil ontwikkelen en dragen daar graag ons steentje aan bij. Eerdere bevragingen bij onze werknemers leren ons trouwens dat mensen liever niet met de wagen naar het werk komen, maar de alternatieven ontbreken vaak. Een voorbeeld: sommige medewerkers willen wel met de fiets komen, maar zolang de stad geen veilig fietsnetwerk heeft en de werkgevers geen aangepaste accommodatie voorzien op de werkvloer (bv. douche- of omkleedruimte), blijkt de drempel te hoog om effectief de daad bij het woord te voegen.”

Poo Bus Bristol“De basisprincipes zijn goede uitgangspunten,” aldus Ian Barrett. “Je kan de doelstellingen zowel individueel als collectief onderschrijven. Iedereen kan ermee aan de slag op straat-, wijk- of stadsniveau. Eenmaal je betrokken raakt in dit project, smaakt dit naar meer. Gesprekken met deelnemers leren dat het merendeel al vooruit denkt om meer systemische veranderingen te realiseren op lange termijn. Ze willen Bristol op de kaart zetten als een leefbare en vooruitziende stad.”

Concrete maatregelen in de pijplijn

De burgemeester van Bristol George Ferguson is uiteraard trots op wat Bristol Good Transport teweegbrengt. Hij pakte er zelfs mee uit op de recente Klimaattop in Parijs (COP21) en oogstte veel lof. Het blijft echter niet alleen bij woorden. Het stadsbestuur kondigde ook al concrete maatregelen aan:

De aanleg van een Bus Rapid Transit (BRT)-tracé, waarbij bussen ongehinderd in een eigen bedding kunnen rijden.

  • Nieuwe spoorinfrastructuur.
  • Properder bussen.
  • Nieuwe fiets- en wandelroutes.

Hiermee geven ze aan dat het hun menens is.

Actoren

  • Sustrans.
  • Bristol Green Capital Partnership.
  • Meer dan 20 commerciële bedrijven en maatschappelijke organisaties (verenigingen en actiegroepen), waarvan DHL, Business West, Enterprise Rent-a-Car, Greater Bedminster Community Partnership, Bristol Civic Society en Friends of Suburban Bristol Railways de grootste spelers zijn.
  • Stad Bristol.
  • Inwoners van Bristol.

Leerpunten

  • Bereid het project grondig voor. Neem de tijd om zoveel mogelijk stakeholders te bevragen en te inspireren. Werk daarbij met een positief en inclusief verhaal.
  • Zoek naar bestaande goede voorbeelden als vertrekpunt en leg de klemtoon op win-winsituaties voor zowel burgers als business-partners en non-profit organisaties. Dit leidt tot nieuwe gedragen initiatieven.
  • Probeer het voor te stellen als een collectief te halen doel waar de hele gemeenschap zich kan in vinden en wil voor gaan. Dat brengt een dynamiek te weeg vergelijkbaar met die van realityshows of spelprogramma’s op televisie.

Overdraagbaarheid naar Vlaanderen

De doelstellingen die de stad Bristol in haar transportplan opsomt, zijn op zich niet nieuw voor Vlaamse steden. Ook bij ons kijken we meer en meer met een ‘multidisciplinaire blik’ naar mobiliteit. Inspirerend aan dit voorbeeld uit Bristol is vooral het draagvlak dat de stad weet te vinden. Het maakt niet uit of het nu over een voedselbeleidsplan gaat of over een mobiliteitsplan. Het stadsbestuur beseft dat, wanneer je je burgers vertrouwen en inspraak geeft, je veel terugkrijgt.

Meer informatie: