Genk, Gent en Brussel winnen Slim in de Stad-prijs

  • 1 februari 2016

Vandaag reikte Vlaamse minister van Stedenbeleid Liesbeth Homans de Slim in de Stad-prijs uit. De steden Genk, Gent en Brussel (Vlaamse Gemeenschapscommissie) kwamen als winnaars uit de bus en krijgen elk 50.000 euro. “Ik wil de steden uitdagen om na te denken over hun grote maatschappelijke uitdagingen”, aldus minister Liesbeth Homans.

De prijs ‘Slim in de Stad’ – vroeger de Thuis in de Stad-prijs – is een conceptenwedstrijd waarin centrumsteden (en de VGC voor gemeenschapsmaterie) voor hun stad/stadsregio een toekomstvisie schetsen. Vlaanderen wil op die manier in partnerschap met haar steden een antwoord bieden op de grote maatschappelijke uitdagingen waarmee onze steden geconfronteerd worden.

Stedelijke uitdagingen  

Genk, Gent en Brussel (VGC) wonnen de wedstrijd en bedachten het sterkste concept om te evolueren naar een slimme stad. “Complexer wordende stedelijke uitdagingen vragen innovatieve antwoorden. ‘Slimme steden’ zijn die steden die technologie en digitalisering inzetten om de levenskwaliteit en dienstverlening te verbeteren, de veiligheid te verhogen en de allesomvattende maatschappelijke uitdagingen optimaler en efficiënter aan te pakken”, aldus minister Homans.

Genk

De Stad Genk en het OCMW willen met het innovatieve concept “verslimmen” extra sociaal kapitaal realiseren om kinderarmoede en onderwijsachterstand te bestrijden. Ze mikken op de creatie van een duurzame vrijetijdsbesteding en op het coachen van het kind om zijn/haar onderwijskansen te verhogen. Kansarme gezinnen met vijfjarige kinderen staan centraal in het concept. Op middellange termijn streeft Genk een sterk individueel engagement na van de vrijwillige coaches die de vijfjarige en het gezin begeleiden. Individuele of gegroepeerde Genkenaren die zich online aanmelden in een community kunnen optreden als supporters. Zij staan de coaches bij. Met dit concept wil de stad nieuwe fysieke en digitale samenwerkingsvormen/-platformen verkennen.

De jury vindt dit een gedurfd maatschappelijk project, met een sterke (sociale) duurzaamheidsambitie. Ze dichten het concept veel slaagkans toe door zijn sterk actiegerichte insteek. De sterke verbinding tussen het conceptuele idee en de operationalisering ervan vormt een stevige basis voor een kwalitatief leerproces. Maar, de initiatiefnemers horen het wel nog verder uit te bouwen. Het project staat open voor dwarsverbanden, maar vermijdt hierin te sterk te vernauwen. Het kan een nieuw model worden voor andere steden. De jury is van oordeel dat de initiatiefnemers goed weten wie ze moeten betrekken en vindt het positief dat ze kiezen voor medeburgerschap. De stadsdiensten nemen ook op alle niveaus engagementen op.

Gent

Stadsbestuur, bedrijven, onderzoeksinstellingen én burgers verenigen zich om de kansen en de uitdagingen, die de kennis- en informatiemaatschappij biedt, maximaal te benutten. Ze beschouwen data als strategische troeven (assets). Ze onderbouwen de processen en beslissingen in de slimme stad.  Maar, de burger is de actor die in de eerste plaats het stedelijk leven definieert. Het concept past zowel de multidisciplinaire als de multi-actorbenadering toe. Het zet in op technologische en sociale innovatie. In de eerste “smart city”-concepten nam technologie een bepalende rol in. Gent breidt het “Smart City”-concept uit met de “smart citizen”. Het resultaat is dat ook andere vragen over beheer, beleid en participatie aan de oppervlakte komen in een slimme stad.

De jury beschouwt Gent als de strategische koploper voor de uitrol van een “smart city”-visie. De organisatorisch aanpak, de concepten in het tekstboek en de toekomstvisie voor de stad zitten goed. De hele regio gaat er op vooruit dankzij de samenwerking van stad Gent met de andere steden en gemeenten. De jury raadt Gent niettemin aan om niet enkel bottom-up realisaties te laten groeien en ondersteunen. De stad hoort ook een proactieve rol op te nemen en waar nodig coaches en consulenten te betrekken bij het concept.

VGC

Brussel zet in op stadslandbouw en stedelijke nijverheid. Het concept “W² in de stad” van Atelier Groot Eiland vzw streeft naar ruimtebesparing, recyclage van voedselafval en stadsecologie. Het experiment combineert deze innovatieve invalshoek met arbeidszorg, want ze bieden een arbeidstraject aan laaggeschoolden en langdurig werklozen.

De jury oordeelt dat dit een maatschappelijk mooi project is, met een positieve impact op tewerkstelling, ecologie, ruimtegebruik en slimme verbindingen tussen deze aspecten. De economische impact van dit concept kan groter zijn dan bij gelijkaardige projecten, omdat het bij de keuze van de gewassen onder meer rekening houdt met het klimaat en de mogelijke opbrengst. Doorgaans is het rendement de zwakke schakel bij stadslandbouw. Hier dus niet. Het proefproject kan zelf bedruipend worden, omdat het een internationaal stadslandbouwexpert betrekt bij het experiment. De jury vindt dit een goed model met heel veel potentieel en ruime toepassingsmogelijkheden.