Aanpak van grootstedelijke problematiek in Halle: meer ‘naft’ voor NAFT

  • 26 maart 2018

Samen met Vilvoorde en Dilbeek ontvangt Halle sinds vorig jaar extra middelen voor het managen van de grootstedelijke problematiek die binnensijpelt vanuit het Brusselse. Eén van de initiatieven die de stad daarmee ondersteunt, is het project NAFT. NAFT, voluit NAadloos Flexibel Traject, helpt jongeren via een ‘schoolbreak’ of ‘time-out’ hun opleiding terug in goede banen leiden.

Wat is NAFT?

NAFT staat voor NAadloos Flexibel Traject en is bedoeld om jongeren in het secundair onderwijs, die wegens pedagogische, juridische, sociale of persoonlijke redenen het onderwijs dreigen te verlaten, de kans te geven om hun opleiding opnieuw op de sporen te krijgen. De problematiek van afhaken gaat vaak samen met spijbelgedrag en/of een problematische thuissituatie.

NAFT wil bijgevolg schooluitval of ongekwalificeerde uitstroom van jongeren tegengaan. Een trajectbegeleider begeleidt de jongere intensief. Via ervaringsgericht leren versterkt men de jongere en verhoogt men diens draagkracht. Tijdens de begeleidingsperiode gaat de jongere niet naar school: die zgn. ‘time-out’ is nodig om afstand te nemen, tot rust te komen, kans te geven aan zelfreflectie, … en problemen aan te pakken.  Doel is steeds om terug aan te sluiten bij schoolse traject, bij voorkeur in de oorspronkelijke richting, school en klas van de jongere.

Om de re-integratie alle kansen te geven, werkt NAFT terzelfdertijd intensief samen met de school van de jongere. Iemand in de school neemt het peter- of meterschap voor de jongere op. Dat kan de klastitularis zijn of iemand anders die een goede band heeft met de jongere. Huiswerkpakketten moeten ertoe bijdragen dat de jongere tijdens de time-outperiode geen onoverbrugbare achterstand oploopt. Er kunnen ook klasactiviteiten zijn.

Bij terugkomst van de jongere in de klas, begeleidt NAFT school en klas om een vlotte herinschakeling te garanderen.

Gezien het vaak om een multiproblematiek gaat, betrekt NAFT ook de thuissituatie en vrijetijdsomgeving van de jongere in het traject.

Welke activiteiten biedt NAFT aan?

  • Individuele activiteiten: de individuele trajectbegeleiding.
  • Groepsactiviteiten (niet klasgericht): de jongere kan functioneren in groep. Hij krijgt een traject op maat met atelierwerking, vorming in groep, weerbaarheidstraining,…
  • Herstelgerichte activiteiten: in geval van een conflict werkt NAFT via HERstelgericht GroepsOverleg (Hergo) waarbij de jongere, samen met zijn ouders, mensen in zijn omgeving en het slachtoffer op zoek gaat naar mogelijkheden om zijn fout zo goed mogelijk te herstellen.
  • Klasgerichte activiteiten: de klas werkt aan de klassfeer, rond pestgedrag,…
  • Schoolgerichte interventie: n.a.v. de aanmelding werkt NAFT met leerkrachten, leerlingbegeleiders, ondersteunend personeel en directie rond positief schoolklimaat, omgang met moeilijke klasgroepen,…

NAFT biedt elke deelnemende jongere een flexibel traject aan, waarin de activiteiten op maat van de jongere al dan niet worden opgenomen.

Methodiek binnen onderwijs

NAFT is als methodiek ingebed binnen het onderwijslandschap in Vlaanderen.  Het departement Onderwijs subsidieert per provincie een aantal projecten. 11 gesubsidieerde en erkende schoolexterne organisaties bieden trajecten aan. Elke aanmelding voor een traject gebeurt via een CLB.

NAFT in Halle: de stad stuurt aan

NAFT, of alleszins diens voorganger ‘Time-out’, bestaat in Halle al sinds 2008. Tijd genoeg dus om een rijke ervaring op te bouwen, te leren en bij te sturen. ARKTOS vzw en Groep INTRO vzw voeren de trajecten uit maar de stad neemt de regie op.

Naast de financiële input coördineert de stad het project. Een stuurgroep, waarvan de stadsdiensten de organisatie opnemen, stuurt het project aan. De stad neemt ook de subsidiedossiers voor haar rekening, zowel de indiening, als de verantwoording en evaluatie.

Wat is de meerwaarde om NAFT vanuit de stad aan te sturen?

Aansturing van NAFT door stad of gemeente biedt grote voordelen. Hieronder volgen in een notendop de baten indien je de organisatie in eigen handen neemt.

  • De regie vanuit de stad garandeert inbedding van het project binnen het lokale jeugd- en onderwijsbeleid. Er is een afstemming met andere initiatieven, er kan naadloos worden geschakeld naar eventuele andere initiatieven, alle van dichtbij of veraf betrokkenen zijn op de hoogte.  Knelpunten in het NAFT-traject kunnen aanleiding geven tot aanpassing van andere stedelijke initiatieven.
  • Je creëert draagvlak voor je project.
  • De stad als trekker garandeert een neutraliteit.
  • Alle neuzen zitten in dezelfde richting.
  • Door de één op één relatie tussen stad en de scholen op haar grondgebied verhoogt de reactiesnelheid en speel je flexibel(er) in op een probleemsituatie.  In Halle werkt NAFT enkel voor leerlingen uit de Halse secundaire scholen.  Je bent niet afhankelijk van een ‘plaatsje’ binnen het provinciaal beschikbare pakket.
  • Evaluatie en bijsturing lopen vlotter.
  • Meer middelen betekent meer trajecten en meer flexibele trajecten (korte, middellange of lange duur i.f.v. de behoeften, instap mogelijk op elk moment, mogelijkheid om door te stromen van een kort naar een lang traject).

Tips voor een geslaagde uitrol van NAFT onder regie van de stad

  • Bereid het project voor met een voorbereidend werkgroepje, met mensen binnen de stad, CLB,…
  • Breng een stuurgroep samen met alle belangrijke spelers. Behalve de stad zijn dat de CLB’s, de projectuitvoerders, de LOP-deskundige en alle secundaire scholen (directieleden, coördinatoren of leerlingenbegeleiders). De stuurgroep komt jaarlijks 2 tot 3 maal samen en staat in voor evaluatie en bijsturing van het project.
  • Samenwerking met het LOP: Het NAFT-project komt aan bod op de vergaderingen van het LOP; indien nodig kan je gezamenlijke acties opzetten.
  • Zorg voor goede netwerken die voor de vinger aan de pols zorgen om signalen te detecteren en maak duidelijke afspraken over het omgaan met probleemleerlingen. Bijv. met spijbelnetwerken, politie, sleutelfiguren op school, scholenoverleg, drugpreventie…
  • Stel engagementsverklaringen op met alle betrokken partners en zorg voor samenwerkingsovereenkomsten met de projectuitvoerders.
  • Zorg voor een goede stedelijke (administratieve) ondersteuning en aansturing.
  • Preventief melden is belangrijk. Vaak proberen scholen al veel alvorens zij een moeilijke leerling aanmelden bij het CLB. Een te late melding hypothekeert de slaagkansen van het traject. Indien scholen preventief melden, kunnen de projectleiders de problematiek bekijken en alternatieven aanreiken.
  • Zorg voor een goede en volgehouden communicatie naar en binnen de scholen. Iedere leerkracht moet op de hoogte zijn van het project en weten waar hij of zij kan aanmelden.
  • Garandeer continuïteit. Projectsubsidiëring is per definitie onzeker. De stad kan, samen met andere overheden, borg staan voor continuïteit om te voorkomen dat personeel bij de projectuitvoerders verdwijnt en expertise die je slechts op lange termijn verwerft, verloren gaat.
  • NAFT werkt beter indien het ingebed is in een uitgewerkt lokaal beleid met preventieve maatregelen ter ondersteuning van jongeren en ouders, een focus op risicogroepen en laagdrempelige opvoedingsondersteuning. Zorg voor schoolopbouwwerk, organiseer oudercursussen voor kansengroepen, voorzien infomomenten rond opvoedingsonder­steuning, biedt taalstimuleringsprojecten aan, bouw buitenschoolse kinderopvang uit. Organiseer kinder- en jongerenactiviteiten  en huistaakbegeleiding in kansarme wijken, start een Habbekratswerking op, …
  • Zoek alternatieven of aanvullende projecten voor leerlingen die niet in NAFT passen. Leerlingen die in Halle schoollopen, waarbij de relatie met de school zodanig verstoord is dat herstel niet mogelijk of wenselijk is, kunnen terecht bij Leerrecht. Leerrecht wordt er georganiseerd door Groep INTRO vzw, met middelen van de provincie Vlaams-Brabant.

Meer weten?

Stad Halle: Linda Vranckx ,  Bea Paternot  

Onderwijs Vlaanderen

ARKTOS vzw

Groep INTRO Halle vzw